Last updated: 2008-05-02
Tarsus (Mersin)
The mound of Gözlükule is situated to the southwest of the centre of the city of Tarsus, within the city park. A flourishing port city in antiquity, it was occupied from the Neolithic to the Islamic period, and in recent years habitation has again encroached on the site. The mound was excavated from 1934 to 1939 and in 1947-1948 by Hetty Goldman, under the auspices of Bryn Mawr College.In 2001 investigations resumed under the direction of Aslı Özyar of Boğaziçi University, in cooperation with Bryn Mawr College. The project encompasses the preparation of a new topographical map, archaeological surveys, reassessment and digital recording of the material unearthed by the former excavation, geomorphological soundings in the plain and geophysical investigations of selected areas on and around the mound.
2006
In 2006 work concentrated on reshelving the pottery from the Goldman excavations, and studying the Bronze Age ceramics. Forty pieces were identified as providing important new information, including vessels with impressions of what seem to be a metal stamp seal (examples of such seals were found by Goldman) and cylinder seals.The EB pottery was studied with petrographic analysis, using a scanning electron microscope and X-ray diffraction, and morphological (archaeometrical) analysis. The local clay is calcareous, containing quartz and feldspar. The EB II fabrics also contained mica and some chaff. These studies will help to better analyse and clarify which fabrics are local and which are imported, and will also shed light on the EB II - EB III transition.
2005
In 2005 Area 07, located on the eastern summit of the mound, northeast of Goldman's Section A, was cleaned and recorded. The exposed surface incorporates large quantities of burnt debris that may, at least in part, belong to the destruction of the monumental LB II building found by Goldman. Pottery from the surface included Hittite Monochrome Ware. A single charcoal sample from below the surface gave a calibrated radiocarbon date of 1455-1369 BC, with 68.3% probability (1 sigma). The eastern and southern slopes of Area 07 were covered with a green wire mesh to protect the exposed levels from erosion and illicit digging.Study and recording of material in the Goldman Study Collection, now housed in the Boğaziçi University Research Center to the north of the site, continued in 2005.
2004
In 2004, a 10 m long and 4 m high section revealed by modern terracing on the southern slope of the eastern summit (Area 05) was recorded and sampled. In the top level the section shows a room with mud brick walls without stone foundations. Burnt debris and tumbled mud bricks lay on the associated floor. Also in the upper part of the section are a conical pit and two courses of stones for a wall foundation. The lower half of the section shows a succession of floors and mud brick walls, with and without stone foundations. A small fragment of a crucible has metal residue on the surface. Pottery from the lower half dates mostly to EB II, and consists of numerous bowl fragments and small jugs with incised handles. Several EB III, MB and LB sherds in these deposits have probably fallen down the slope. Charcoal samples taken from the section gave dates ranging from 2750 to 2400 BC (calibrated).A concrete wall that had been set up on the mound by a neighbouring school was removed. It had cut off the bottom of the western slope where the Islamic feature referred to locally as Duatepe Türbe is located. The wall was replaced with a mesh fence placed further west to include the entire western slope and the Islamic structure within the site area. A pedestrian passage was left between the fence and the school in order to cut down traffic over the mound.
Bibliography
A. Özyar, Field Seasons 2001-2003 of the Tarsus-Gözlükule Interdisciplinary Research Project, Ege Yayınları, Istanbul (2005)Website
Information about the Boğaziçi project can be found athttp://hist.boun.edu.tr/?page_id=26
Tarsus (Mersin)
Gözlükule höyüğü, Tarsus şehir merkezinin güneybatısında, şehir parkının içinde yer almaktadır. Antikitede gelişen bir liman kenti olan yerleşim, Neolitik Çağdan İslami Döneme kadar iskan edilmiş, son yıllarda ise konut alanı yeniden bu bölgeye doğru uzamıştır. Höyük 1934’ten 1939’a kadar ve 1947-1948’de Bryn Mawr Koleji’nin desteği ile Hetty Goldman tarafından kazılmıştır.2001 yılında, araştırmalara, Boğaziçi Üniversitesi’nden Aslı Özyar yürütücülüğünde ve Bryn Mawr Koleji’nin desteği ile yeniden başlanmıştır. Çalışma yeni bir topografik plan hazırlanması; arkeolojik yüzey araştırmaları yapılması; önceki kazılarda ortaya çıkarılan malzemelerin yeniden değerlendirilmesi ve sayısal ortama aktarılması; ovada jeomorfolojik sondajlar yapılması ve höyük üzerinde ve çevresinde seçilecek çeşitli alanlarda jeofiziksel araştırmalar yapılmasını kapsamaktadır.
2006
2006 çalışmaları, Goldman kazılarında elde edilen keramiklerin yeniden düzenlenmesi ve Tunç Çağına ait olanların incelenmesi konularına odaklanmıştır. Bunlardan kırk adedi önemli yeni bilgiler sağlamaktadır; aralarında metal baskı mühürle (bu tür mühürlerin örneklerine Goldman da rastlamıştır) yapılmış olduğu sanılan baskılı kaplar ve silindir mühürler de vardır.İTÇ keramiklerinin, taramalı elektron mikroskobu ve X-ışını difraktometresi kullanılarak petrografik analizi ve ayrıca morfolojik (arkeometrik) analizi yapılmıştır. Yerel kil, kalkerli yapıda olup kuvars ve feldspat içermektedir. İTÇ II hamurunda da mika ve bir miktar saman bulunmaktadır. Bu araştırmalar, hangi hamurun yerel, hangisinin ithal olduğunu anlamaya yardımcı olacak ve aynı zamanda İTÇ II – İTÇ III geçişi hakkında bilgi sağlayacaktır.
2005
2005’te, höyüğün doğu zirvesinde ve Goldman’ın A Bölgesi’nin kuzeydoğusunda yer alan 7. Bölge temizlenerek belgelenmiştir. Ortaya çıkan yüzey, büyük miktarda yanmış yıkıntılar içermektedir; bunun, en azından bir kısmının, Goldman tarafından bulunan anıtsal GT II yapısının tahribatıyla ilişkili olduğu düşünülebilir. Yüzey keramikleri arasında tek renkli Hitit kapları bulunmaktadır. Yüzeyin altından elde edilen tek bir kömür numunesinde yapılan radyokarbon analizi, %68.3 olasılıkla (1 sigma) MÖ 1455-1369 tarihlerini vermiştir. Ortaya çıkarılan tabakaları erozyondan ve kaçak kazılardan korumak üzere, 7. Bölgenin doğu ve güney yamaçlarına, yeşil bir tel örgü örtülmüştür.Goldman Koleksiyonu’na ait olan ve şu anda yerleşimin kuzeyinde yer alan Boğaziçi Üniversitesi Araştırma Merkezi’nde bulunan malzemelerin incelenmesi ve belgelenmesine 2005 yılında da devam edilmiştir.
2004
2004’te, doğu zirvenin güney yamacında (5. Bölge) yer alan ve modern teraslama çalışmalarıyla ortaya çıkan 10 m uzunluğunda ve 4 m yüksekliğindeki kısımda belgeleme ve örnekleme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Kesitin en üst tabakasında, kerpiç duvarlı ancak taş temelsiz bir oda görülmektedir. Bununla ilişkili döşeme üzerinde yanmış yıkıntılar ve devrilmiş kerpiç parçaları vardır. Kesitin üst kısmında ayrıca koni şekilli bir çukur ve bir temele ait olan iki taş sırası bulunmaktadır. Kesitin alt kısmında birbirini takip edecek şekilde döşemeler ve kerpiç duvarlar vardır; bunların bazısı taş temelli bazısı değildir. Bulunan bir maden eritme kabı parçasının yüzeyinde metal kalıntıları görülebilir. Alt kısımdan elde edilen keramiklerin çoğu İT II’ye tarihlenmekte ve aralarında çok sayıda kase parçası ile kulpları yivli küçük testi bulunmaktadır. Buradaki dolgularda bulunan İT III, OT ve GT’ye tarihlenen keramik parçalarının yamaçtan aşağı yuvarlandıkları düşünülebilir. Buradan alınan kömür örnekleri MÖ 2750-2400 (kalibre edilmiş) arasında değişen tarihler vermektedir.Yakındaki bir okul tarafından yapılmış olan beton duvar kaldırılmıştır. Bu duvar, batı yamacın alt bölümünü, yani yerel dilde Duatepe Türbesi olarak adlandırılan İslami kalıntıların bulunduğu kısmı kesmektedir. Duvarın yerine daha batıya, batı yamacın tamamını ve sit alanı içindeki İslami yapıyı da kapsayacak şekilde tel örgü çit yapılmıştır. Höyük üzerindeki trafiğin azaltılması amacıyla, çit ile okul arasında bir yaya yolu bırakılmıştır.
Kaynakça
A. Özyar, Field Seasons 2001-2003 of the Tarsus-Gözlükule Interdisciplinary Research Project, Ege Yayınları, Istanbul (2005)Kazı internet sitesi
http://hist.boun.edu.tr/?page_id=26 adresinde yer almaktadır.