Last updated: 2009-05-29
Priene (Aydın)
The city of Priene was founded anew on its present site overlooking the flood plain of the Meander River in 350 BC and is one of the best examples of the Hippodamian system of town planning, with its streets laid out at right angles. It was occupied during the Hellenistic and Roman periods. The highest point of the site is occupied by the Temple of Athena, built by Pytheus in the later 4th century BC. German expeditions have worked at the site since 1895 and work continues under the direction of Wulf Raeck, University of Frankfurt a.M.2007
The main excavation area this year was the Sanctuary of the Egyptian Gods in the northeast of the city. More graves of the medieval cemetery there were uncovered but the focus of work was the development of the sanctuary. The central podium temple can be dated to the 1st century BC but there is clearly earlier terracing of the 3rd century. At that time in the northern and western parts of the area there was a series of large houses in Prostas-type, which is a common type at Priene in the 3rd century. It is not clear whether these houses belonged to an early phase of the sanctuary or not. This year the base of the podium temple was restored.In other investigations, an area inside the city wall to the north of the residential area was identified as a sacred area. Terraces and small stone niches were cut into the rock and the finds included several terracotta figurines of Kybele seated with lions.
During the DAI excavations a Late Antique building complex, possibly part of the late Byzantine citadel, had been found east of the agora. It had been erected over what was probably a Late Roman bath complex but it was not clear what happened at the site between the use of the baths and the building of the Byzantine citadel. However, this year a Late Antique ruin was identified outside the city wall to the east. It was clearly a Christian sacred building, a three-naved basilica. In addition, a massive military building was found against the inside of the city wall.
2006
Excavations continued in Insula F15, where four phases of occupation were identified, from late Classical and early Hellenistic to middle Byzantine. Excavation began in the Sanctuary of the Egyptian Gods, where it was expected parcel walls would be found. A sounding found Pergamene coins, and a number of Byzantine graves were also found in this area.The first official study of the Prytaneion was made. Four phases of occupation were identified here: foundation, Hellenistic, removal of the parcel wall that divided the insula, and Roman Imperial. It was only in the last phase that the area was used for a public building. It was at this stage that the Prytaneion (a court with colonnades and rooms around three sides) was built.
Investigations on the city walls in 2002, 2003 and 2006 uncovered new details about their construction and it is clear not all were built at the same time as previously thought. The walls of the lower city were all built in one general period but in various spurts, while the walls on the acropolis (Teloneia) were added bit by bit at a later date. The system was then repaired and added to as necessary, with final repairs being made during the late Byzantine period, probably at the beginning of the 13th century.
2004 and 2005
Excavations in 2004 and 2005 took place in a number of areas of the city. In Insula D2, adjacent to the city wall, a Hellenistic house built about 200 BC over two plots of land was investigated. It is an enlarged form of the regular house type and confirms that some insulae at Priene were divided into four rather than eight plots. Finds date its destruction to probably the third quarter of the 2nd century BC. In Insula E5 the plan and architectural history of a building with two Hellenistic phases has been clarified. The middle of the building contains a small plastered court and in the south and southwest were three rooms, which at some periods were dining rooms. In the corner room were found well-preserved wall paintings with geometric decoration and stucco imitation of masonry that date to the first phase of the house. The work in both areas has confirmed the hypothesis of the 1895-99 excavations that the northwest residential quarter was generally not inhabited after the natural disaster that struck the city in the 2nd century BC. Initial findings of a study of the Athena Temple indicate that its sacred precinct was expanded to its present size in the late Hellenistic period and that its eastern edge was originally a half insula further to the west.Excavations in the eastern sector of the city produced a continuous sequence from the 4th/3rd century BC to the 14th century AD. Clear plans of the buildings here were not obtained but, at least in the Roman Imperial period, some were used for storage.
In Insula F15 investigations showed no evidence for the wall dividing the southwest plots, a result confirmed by geo-radar prospection. Again, this showed that not all insulae were divided into eight plots.
Bibliography
Ulrich Ruppe, "Neue Forschungen on der Stadtmauer von Priene - Erste Ergebnisse", Istanbuler Mitteilungen 57 (2007), 271-322Website
The excavation website is athttp://web.uni-frankfurt.de/fb09/klassarch/Projekte.html or www.dainst.org/index_652_en.html
Priene (Aydın)
Priene kenti MÖ 350 yılında, Menderes Nehri’nin sel yatağının üst kotunda yer alan bugünkü yerinde yeniden kurulmuştur. Kent, dik açılarla yerleştirilmiş sokaklarıyla, Hippodamus tarafından geliştirilen ızgara kent planınım en iyi örneklerinden biridir ve Helenistik ve Roma dönemleri boyunca iskan edilmiştir. Yerleşimin en yüksek noktasında, MÖ 4. yüzyılda Pytheos tarafından inşa edilen Athena Tapınağı yer almaktadır. Alandaki çalışmalar 1895’ten itibaren Alman kazı ekibi tarafından sürdürülmekte ve günümüzde Frankfurt Üniversitesi’nden W. Raeck tarafından yürütülmektedir.2007
Bu yılki kazıların ana hedefi, kentin kuzeydoğusunda yer alan Mısır Tanrıları Tapınağı olmuştur. Buradaki Ortaçağ mezarlığında çok sayıda mezar ortaya çıkarılsa da, çalışmanın odak noktası tapınaktır. Podyumlu tapınağın MÖ 1. yüzyıla ait olması muhtemeldir; ancak 3. yüzyıla ait daha erken teraslara ilişkin kanıtlar bulunmaktadır. Bu dönemde alanın kuzey ve batı kısımlarında, 3. yüzyıl Priene’sinde sıkça rastlandığı üzere Prostas tipi büyük evler vardır. Ancak bu evlerin tapınağın daha erken bir evresine ait olup olmadıkları belirgin değildir. Bu yıl tapınağın podyumunun kaide bölümü restore edilmiştir.Diğer bir araştırmada, şehir surları içinde ve konut bölgesinin kuzeyinde yer alan bir bölge, kutsal alan olarak teşhis edilmiştir. Kayaya oyulan teraslar ve küçük nişlerin bulunduğu alandan, pişmiş topraktan yapılmış ve aslanlarla birlikte oturur halde Kibele figürinleri elde edilmiştir.
Alman Arkeoloji Enstitüsü kazılarında ise, agoranın doğusunda, büyük olasılıkla Bizans kalesinin parçası olan bir Geç Antik yapı kompleksi ortaya çıkarılmıştır. Yapının, bir Geç Roma hamam kompleksi üzerine inşa edildiği sanılmaktadır. Fakat hamam kompleksinin kullanımda olduğu dönem ile Bizans kalesinin inşa edildiği dönem arasında alanın nasıl kullanıldığı anlaşılamamıştır. Ancak bu yıl, şehir surları dışında ve doğuda bir Geç Antik yapı kalıntısı tespit edilmiştir. Bunun üç nefli bir Hıristiyan bazilikası olduğu kesin olarak anlaşılmaktadır. Ayrıca, surun karşı tarafında büyük bir askeri yapı bulunmuştur.
2006
Kazılara F15 insulasında devam edilmiş ve Geç Klasik – Erken Helenistik Dönemden Orta Bizans Dönemine uzanan dört iskan evresi tespit edilmiştir. Mısır Tanrıları Tapınağı’nın kazısına da başlanmıştır; burada parsel duvarlarına ulaşılacağı düşünülmektedir. Yapılan bir sondajda Pergamon sikkeleri bulunmuştur; bölgede birkaç adet de Bizans mezarı tespit edilmiştir.Bu yıl ayrıca Prytaneion’da çalışılmaya başlanmış ve dört yapı evresi tespit edilmiştir: temeller, Helenistik Dönem, insulayı bölen parsel duvarının kaldırılması ve Roma İmparatorluk Dönemi. Bunlardan sadece sonuncu evrede alan bir kamu yapısına ev sahipliği yapmış, Prytaneion (üç tarafı sütun sıralarıyla ve odalarla çevrili bir avlu) da bu dönemde inşa edilmiştir.
2002, 2003 ve 2006 yıllarında şehir surlarında yürütülen araştırmalarda, surların yapım sistemine dair yeni detaylara ulaşılmış; ve önceden düşünüldüğü gibi hepsinin aynı zamanda inşa edilmediği kesinlik kazanmıştır. Aşağı kentin surlarının tümü aynı dönemde fakat etaplar halinde inşa edilmiş; akropoldeki (Teloneia) surlar ise daha sonraki bir dönemde kısım kısım eklenmiştir. Gerektiğinde tüm sistemin onarıldığı veya çeşitli eklemeler yapıldığı; son onarımların ise Geç Bizans Döneminde ve muhtemelen 13. yüzyıl başında gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
2004 ve 2005
2004 ve 2005’te kentin birçok noktasında kazılar yapılmıştır. Surlara komşu olan D2 İnsulası’nda, MÖ 200 civarında, iki yapı parseli üzerinde inşa edilmiş Helenistik bir ev incelenmiştir. Bu, normal ev tipinin genişletilmiş bir biçimidir ve Priene’deki bazı adaların sekiz yerine dört parsele ayrıldığını doğrulamaktadır. Buluntular, yapının muhtemelen MÖ 2. yüzyılın üçüncü çeyreğinde yıkıldığına işaret etmektedir. E5 İnsulası’nda ise, iki Helenistik evreye sahip olan bir yapının planı ve mimari kronolojisi belirlenmiştir. Yapının ortasında küçük, sıvalı bir avlu; güney ve güneybatısında ise bazı dönemlerde yemek odası olarak kullanılmış olan üç oda vardır. Köşede yer alan odada, yapının ilk evresine tarihlenen, geometrik desenli ve iyi korunmuş duvar resimleri ile taş taklidi stüko bezeme bulunmaktadır. Her iki alanda yapılan çalışmalar, 1895-99 kazılarında öne sürülen, kuzeybatı konut alanında, MÖ 2. yüzyılda şehri tahrip eden doğal felaketten sonra yerleşilmediği savını doğrulamıştır. Athena Tapınağı’nda gerçekleştirilen ilk çalışmalar da, yapının kutsal alanının bugünkü boyutlarına Geç Helenistik Dönemde ulaştığını ve özgün doğu sınırının yarım insula daha batıda olduğunu göstermiştir.Kentin doğu kısmında yapılan kazılarda, MÖ 4./3. yüzyıldan MS 14. yüzyıla kadar uzanan sürekli bir düzen tespit edilmiştir. Buradaki yapıların planları tam olarak elde edilememiş, fakat en azından bir kısmının Roma İmparatorluk Döneminde depolama amaçlı kullanıldığı anlaşılmıştır.
F15 İnsulası’ndaki incelemelerde, güneybatı parsellerini ayıran duvara dair bir kanıt elde edilememiş; bu sonuç, jeo-radar araştırmalarıyla da doğrulanmıştır. Bu da, tüm adaların sekiz parsele bölünmemiş olduğunu göstermektedir.
Kaynakça
Ulrich Ruppe, "Neue Forschungen on der Stadtmauer von Priene - Erste Ergebnisse", Istanbuler Mitteilungen 57 (2007), 271-322İnternet sitesi
Kazı internet sitesi http://web.uni-frankfurt.de/fb09/klassarch/Projekte.html ve www.dainst.org/index_652_en.html adresinde yer almaktadır.