Last updated: 2007-05-14
Pessinus (Eskişehir)
Situated south-east of Sivrihisar, Pessinus (Pessinote) was a Phrygian city famous for its sanctuary of Kybele. It continued to be occupied during Hellenistic and Roman periods. It was excavated from 1967 by Pierre Lambrechts of the University of Ghent and the expedition is now led by John Devreker.2005
In 2005 excavation to the north of the small theatre, to clarify the relationship between it and the east portico of the agora, revealed an intermediate phase between the destruction of the agora and the construction of the theatre. Coins of Arcadius found in earlier seasons in the destruction layer provide a terminus post quem of AD 392 for this phase. This season also determined that wall 209 is the oldest in the area after the Phrygian walls.Work also continued on Hamamtepe, a plateau situated between Sivrihisar and Kayakent. One of the stone "circles" identified on Hamamtepe last year was found to be the remains of a rectangular building, perhaps a small sanctuary with pronaos. On the east slope were five large terraces with four rectangular structures over 100 m in length, with internal chambers 1 m wide. The walls are badly damaged but built of marble blocks, probably from outcrops visible on the hill. The survey pottery was mostly wheelmade Phrygian to Roman, with some Bronze Age. None was decorated but some of the Phrygian wares had inscribed decoration, including a graffiti sign or arrow.
2004
In 2004 excavation of the Tiberian Sebasteion temple focused on determing the date of the north-south terrace wall for which three phases were identified: late Hellenistic, Roman Imperial and late Roman. A building with two small units built against the wall on its west side may be a subterranean chapel of the early Christian period.Restoration work was undertaken on the small theatre, especially the foundations on the north side. Much of the marble was missing in this area. Further work also took place in the necropolis. Analysis of marble samples continued to find the source of the material used at the site.
Survey of the north and higher south ends of the Hamamtepe plateau found six circular walls 10 m in diameter made of local stone and another oval structure, which are similar to ones found on the western slopes of the Dindymos in 2002-2003. There was also what was perhaps a Phrygian rock-cut tomb near a rock-cut basin (15 x 4 m) with a pair of round and rectangular cuttings, perhaps for libations. At the south end of the plateau architectural features were encircled by a fortification wall with towers similar in technique to the Hellenistic walls of Pessinus. This appears to be a citadel, which would have commanded a strategic point in the area. Ceramics from this survey, largely handmade, cannot yet be clearly distinguished as Hellenistic or Phrygian.
Bibliography
John Devreker et al., "Fouilles archéologiques de Pessinonte: la campagne de 2004", Anatolica Antiqua 14 (2006), 117-30John Devreker and Herbert Verreth, "New inscriptions from Pessinous (VII)", Anatolica Antiqua 14 (2006), 143-52
Website
The excavation website is athttp://www.archaeology.ugent.be/pessinus/
Pessinus (Eskişehir)
Sivrihisar’ın güneydoğusunda yer alan Pessinus (Pessinote), Kibele Tapınağı ile ünlü olan bir Frig kentidir ve Helenistik ve Roma dönemleri boyunca da iskan edilmiştir. 1967’den itibaren Ghent Üniversitesi’nden Pierre Lambrechts tarafından yürütülen kazı çalışmalarını, günümüzde John Devreker sürdürmektedir.2005
2005’te, küçük tiyatronun kuzeyinde, tiyatro ile agoranın doğu revağı arasındaki ilişkiyi anlamak üzere gerçekleştirilen kazıda, agoranın yıkılmasıyla tiyatronun inşa edilmesi arasında bir evre daha olduğu anlaşılmıştır. Daha önceki yıllarda tahribat tabakasında bulunmuş olan Arcadius sikkeleri, bu evre için MS 392 tarihini olabilecek en erken tarih olarak ortaya koymaktadır. Bu sezon kesinleşen bilgilerden biri de, 209 numaralı duvarın, Frig duvarlarından sonra, bölgedeki en eski duvar olduğudur.Sivrihisar ile Kayakent arasında yer alan Hamamtepe’deki çalışmalara da devam edilmiştir. Geçen yıl burada tespit edilen taş “dairelerden” birinin, dikdörtgen planlı bir yapının, belki de pronaoslu küçük bir tapınağın kalıntıları olduğu anlaşılmıştır. Doğu yamaçta, beş büyük teras üzerinde, 100 m’den fazla uzunluğa ve 1 m eninde iç odalara sahip, dört adet dikdörtgen planlı yapı vardır. Duvarlar çok hasar görmüştür ancak mermer bloklarla inşa edildikleri anlaşılmaktadır; bunlar yüzeye çıkmış kaya parçalarından kesilmiş olmalıdır. Yüzey araştırmasında toplanan keramiklerin çoğu çarkta yapılmıştır ve Frig Döneminden Roma Dönemine uzanmaktadır; az miktarda Tunç Çağına ait örnek de vardır. Bunlarda bezeme olmamasına karşın, Frig Dönemine ait bazı eşyalarda yazılar ve graffiti şeklinde bir işaret ya da ok bulunmaktadır.
2004
Sebasteion’daki 2004 yılı çalışmaları, kuzey-güney teras duvarının tarihlendirilmesi üzerine yoğunlaşmıştır; burada Geç Helenistik, Roma İmparatorluk ve Geç Roma olmak üzere üç yapım aşaması tanımlanabilmektedir. İki küçük mekanı tapınağın batısındaki duvara yaslanan yapı, Erken Hıristiyanlık Dönemine ait bir yer altı şapeli olabilir.Küçük tiyatroda, özellikle de yapının kuzey tarafındaki temellerinde restorasyon çalışmaları yapılmıştır. Buradaki mermer parçaların birçoğu yok olmuştur. Ayrıca nekropolde de çeşitli çalışmalar sürdürülmüş ve alanda kullanılan malzemenin kaynağını bulmak üzere mermer numunelerin analizine devam edilmiştir.
Hamamtepe Yaylası’nın kuzey ve daha yukarıdaki güney kısımlarında yapılan yüzey araştırmasında, 10 m çapında, yerel taştan inşa edilmiş altı adet dairesel planlı duvar ile oval planlı bir yapı bulunmuştur; bunlar Dindymos’un (Murat Dağı) batı yamaçlarında 2002-2003’te bulunan yapılarla benzerdir. Ayrıca, kayaya oyulmuş olan ve Frig mezarı olması muhtemel bir kalıntı daha vardır; bu, yine kayaya oyulmuş bir girintinin (15 x 4 m) yakınında yer alır ve üzerinde libasyon sırasında kullanılmış olabilecek daire ve dikdörtgen biçimli bir çift yarık bulunur. Yaylanın güney ucundaki mimari parçalar, Pessinus’un Helenistik Dönem surlarına benzer bir teknikle inşa edilmiş kulelere sahip bir surla çevrilidir. Bu bir kaleye benzemektedir ve alanın oldukça stratejik bir noktasına hakim durumdadır. Yüzey araştırmasında toplanan ve büyük ölçüde el yapımı olan keramiklerin, Helenistik ya da Frig kökenli olduklarını söylemek için henüz erkendir.
Kaynakça
John Devreker et al., "Fouilles archéologiques de Pessinonte: la campagne de 2004", Anatolica Antiqua 14 (2006), 117-30John Devreker and Herbert Verreth, "New inscriptions from Pessinous (VII)", Anatolica Antiqua 14 (2006), 143-52
Internet sitesi
Kazı internet sitesi http://www.archaeology.ugent.be/pessinus/ adresinde yer almaktadır.