Last updated: 2008-05-01
Metropolis (İzmir)
This site is located at Torbalı, on the road from Ephesos to İzmir. Its acropolis was occupied in the Early and Middle Bronze Ages, from the Iron Age to the 5th century BC and then in the Hellenistic and Roman periods. The site was finally abandoned about AD 1300. Recep Meriç began excavations at the site in 1973 and remained as director until 2006. Serdar Aybek of the University of Thrace continues the project.2006
Work continued on the Byzantine citadel, documenting the main road connecting the east and west gates. The spolia found included inscribed architectural fragments probably from a sanctuary of Ares. A marble threshold found at the west gate may be Hellenistic and thus indicate that there was a Hellenistic wall here.At Bademgediği Tepesi work continued on the north slope where Mycenaean pottery was found. A structure with multiple phases was found here. In the second phase the bedrock was levelled and a terrace wall built.
2005
Excavations again took place at several sites in the vicinity of Metropolis. At Bademgediği Tepesi the latest layer dates to the mid 7th century BC. Below it was a substantial 2nd millennium occupation, with a Bronze Age city wall identified at the north of the site and a sequence of MB and LB occupation levels within it. The pottery can be slipped in light brown, reddish orange, grey, gold wash or cream, or plain. Other finds include a range of bone items, obsidian and flint chipped stone, and fired clay weights. Imported pottery includes Mycenaean vessels dating to Late Helladic IIIC (1190-1050/30) in the upper levels. Lower layers contained Late Minoan IIIA2 ceramics, as well as a Late Middle Cycladic cream slip cup fragment, while the lowest level contained Middle Minoan II and Late Minoan IA pottery. More fragments of a Mycenaean crater with a painted human figure were found on the east slope and the concentration of material there suggests it may have been a sacred area.Excavations on the acropolis of Metropolis itself revealed the east and west gates of its Byzantine fortifications and the road connecting them, as well as architectural elements of a temple of Ares. The "Han Yıkığı" (Ruined Caravanserai) on the east slope of the city appears to be a 40 x 40 m Roman bath complex, probably dating to the early 2nd century AD.
2004
Excavations were conducted in areas to north and south of the site. Dedecik is a Late Neolithic/Chalcolithic site 1 km south of Metropolis. Deposits datable to mid-late Chalcolithic were found, as well as a Late Neolithic/Early Chalcolithic child's grave. Heidelberg University is studying the obsidian and chert.The second site, Bademgediği Tepesi, has produced water channels and a road. Four layers were identified, including one with Late Helladic IIIC (Mycenaean) pottery and terracottas.
At Metropolis work proceeded on the acropolis and at the lower city baths. Material from the Ares temple (Doric column and marble block) was found reused in a wall. Schist and mosaic floors dating to the Byzantine period (325-350) were found in the Ares temple. An elephant foot was also found.
Bibliography
For a summary of recent work see Byzas 3 (2006) 227-40Metropolis (İzmir)
Torbalı’da, Ephesos-İzmir yolu üzerinde yer almaktadır. Yerleşimin akropolü, İlk ve Orta Tunç Çağında, Demir Çağı ile M.Ö. 5. yüzyıl arasında ve Helenistik ve Roma dönemlerinde kullanılmıştır. Yerleşim M.S. 1.300 dolaylarında tamamen terk edilmiştir. 1973 yılında Recep Meriç tarafından başlatılan kazı çalışmalarına, 2006 yılından bu yana Trakya Üniversitesi’nden Serdar Aybek yürütücülüğünde devam edilmektedir.2006
Bizans Kalesi’ndeki çalışmalara, doğu ve batı kapıları arasında uzanan ana caddenin belgelenmesiyle devam edilmiştir. Bulunan devşirme elemanlar arasında, Ares’e adanmış bir tapınağa ait olabilecek, yazıtlı mimari parçalar da vardır. Batı kapısında bulunan mermer eşiğin Helenistik olması muhtemeldir; bu ise, daha önce burada Helenistik bir duvar olduğuna işaret etmesi açısından önemlidir.Bademgediği Tepesi’nin kuzey yamacındaki çalışmalara da devam edilmiş ve Miken keramiklerine rastlanmıştır. Burada birden fazla evre içeren bir yapı bulunmuştur. İkinci evrede ana kayanın tesviye edilerek bir teras oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
2005
Yine Metropolis civarında bir kaç sitte kazı çalışmaları gerçekleştirilmiştir.Bademgediği Tepesi’ndeki son tabaka M.Ö. 7. yüzyılın ortalarına tarihlenmektedir. Sitin kuzey ucunda, bu tabaka altında, Tunç Çağı surları ile çevrelenmiş OT ve GT iskan tabakalarından oluşan büyük ölçekli bir 2. binyıl yerleşimi yer almaktadır. Keramikler açık kahverengi, kızılımsı turuncu, gri, altın boyası veya krem rengi astarlı veya astarsızdır. Diğer buluntular arasında bir dizi kemik obje, obsidyen ve çakmaktaşı, yontulmuş taş ve pişmiş kil ağırlıklar sayılabilir. Üst tabakalardaki ithal keramikler Geç Helladik IIIC (1190-1050/30) Miken kaplarıdır. Alt tabakalarda ise Geç Minoa IIIA2 keramiklerine ek olarak bir Geç-Orta Kiklad krem rengi astarlı kupa parçasına rastlanmış, ayrıca en alt tabakada Orta Minoa II ve Geç Minoa IA keramikleri bulunmuştur. Doğu yamacında insan figürü boya bezekli bir Miken kraterine ait başka parçalar bulunması ve bu alanda bir malzeme yoğunluğu izlenmesi, burada bir kutsal alan olabileceğini düşündürmektedir.
Metropolis akropolünde yürütülen kazı çalışmalarında ise Bizans Dönemi surlarının doğu ve batı kapıları ile bunları birbirine bağlayan yol ve Ares Tapınağı’na ait mimari elemanlar ortaya çıkarılmıştır. Şehrin doğu yamacındaki "Han Yıkığı"nın (yıkılmış kervansaray) büyük olasılıkla M.S. 2. yüzyıla tarihlenen yak. 40 x 40 m boyutlarında bir Roma Dönemi hamam yapı grubu olduğu anlaşılmıştır.
2004
Yerleşimin kuzey ve güneyinde kazı çalışmaları yapılmıştır. Dedecik, Metropolis’in 1 km güneyinde yer alan bir Geç Neolitik / Kalkolitik yerleşimdir. Burada Orta ve Geç Kalkolitik dönemlere tarihlenen kalıntılara ek olarak Geç Neolitik / Erken Kalkolitik Döneme ait bir çocuk mezarı bulunmuştur. Obsidyen ve silisli şist (chert) buluntuları Heidelberg Üniversitesi tarafından incelenmektedir.İkinci yerleşim, su kanalları ile bir yola rastlanan Bademgediği Tepesi’dir. Burada tanımlanan dört tabakadan birinde Geç Hellas IIIC (Miken) Dönemine ait keramik ve pişmiş toprak buluntular ortaya çıkarılmıştır.
Metropolis’te akropol ile aşağı şehirdeki hamamlar üzerindeki çalışmalar sürdürülmüştür. Ares Tapınağı’na ait parçaların (Dor düzeninde bir sütun ile mermer bir blok) bir duvarın inşasında devşirme malzeme olarak yeniden kullanıldığı saptanmıştır. Ares Tapınağı’nda Bizans Dönemine (325-350) tarihlenen şist ve mozaik döşemelere rastlanmıştır. Ayrıca bir “filayağı” bulunmuştur.
Kaynakça
Yakın tarihli araştırmaların bir özeti için bkz. Byzas 3 (2006) 227-40.