Last updated: 2009-02-08
Labraunda (Muğla)
Labraunda (or Labranda) was the site of the great Carian sanctuary of Zeus Labraunda, which was connected by a paved sacred way to the city of Mylasa, 11 km to the south. The site is located in the mountains and was established by at least the 5th century BC, although many of the buildings date to the Hellenistic period, especially the time of Mausolos, or the Roman period. Swedish archaeologists excavated the site from 1948 to 1960 and work resumed in 2001 with a team from Uppsala University under the direction of Lars Karlsson.The current series of excavations has three aims:
1. continued research and excavation inside the area of the ancient sanctuary in order to document the buildings not yet studied;
2. investigation of those ancient remains in the vicinity of the site and along the Sacred Way to Mylasa that still need to be documented;
3. improvement of the accessibility of the site for visitors, including measures concerning the architectural preservation of the buildings.
2007
The following report on the 2006 and 2007 seasons has been kindly provided by Professor Karlsson.In 2006 and 2007 a survey of ancient remains along the Sacred Way revealed sixty-one ancient rock-cut tombs (twenty-two of which were excavated in 2007, Fig. 1), thirty-eight ancient spring houses, several sections of preserved pavement of the Sacred Way, and a series of defensive structures.
Five fortification towers along the Sacred Way have been discovered and measured. In the excavation of one of these, at Burgaz Kale, were discovered several vessels that could be dated in the middle of the 4th century, thus suggesting that the fortification system around Labraunda was begun under Maussollos (377-351 BC). An especially remarkable piece was a black-gloss bowl bottom with a Karian graffito, reading "BZIOM", probably a name (Fig. 2). The large Acropolis Fortress with eleven towers has also been completely drawn.
Inside the sanctuary, the Early Byzantine East Church and its water channel have been excavated, drawn, and studied (Fig. 3). In the water channel were discovered 156 rim and body fragments of glass vessels. The church must have had a water tap, like a Byzantine hagiasma, located in its apse. The dating suggests the early 4th century AD, if not earlier.
In 2007, we had indications of the existence of another church at Labraunda, built on a platform below the South Thermae. The existence of the new structure, called the West Church, was supported by the following two finds: the discovery of a marble ambo (complete with its staircase, heavy octagonal platform and octagonal base) in the area southwest of the South Thermae, and the identification of an extraordinary architectural structure in the shape of a tetraconch, which is surely a Byzantine baptistery. A plan of the current state of this building could be drawn. The ambo is decorated with scrolls of ivy leaves of a type that is usually dated to the 6th century AD and can be used to tentatively date the West Church.
Andron A, the monumental dining hall built by Idrieus, has a wall still standing 9 m high. It has been completely measured by a laser scanner. An in-depth study of its structural statics has been presented to facilitate planned work for the building's architectural preservation.
Study of the material from the early excavations has begun with a first publication of the terracotta figurines, including an early seated Kybele, probably of the late 5th century BC, complete with her tympanon. A new inscription (Labraunda inscription no. 134), revealed in the South Thermae in 2002, has been joined to inscription no. 49, discovered in the same area in 1953. This long text, which discusses honours to be bestowed on the Macedonian general Olympichos, will be published this year.
The accessibility of the site to tourists has been significantly improved. A new parking area has been cleaned. Thirteen new information signs with drawings, plans and text in English and Turkish have been put up at all important buildings on the site, as well as two larger general information signs in Labraunda, and one in the Bodrum Museum of Underwater Archaeology. Our carpenter has built a wooden fence at the entrance to the site in order to prevent animals from entering and damaging the area, as well as two wooden gates at the entrance to the site and at the northern exit. Several measures have been taken during these years to strengthen walls and rebuild sections that have been destroyed by heavy winter rains. The large monumental staircase at the entrance of the sanctuary has been restored, and the south wall of the South Thermae was strengthened and partly rebuilt in 2007. During the clean-up in the Thermae, a small column fragment of marble with a dedication to Zeus Labraundos was retrieved.
The Swedish excavations of Labraunda are now also the subject of a new guidebook. It has been written by the former project director, Professor Pontus Hellström, and includes the latest research, and many plans and descriptions of the buildings. It also includes an account of how Labraunda was discovered in the 19th century.
2006
The first focus of this season's excavations was the Byzantine church built into the Roman East Baths. Work was undertaken to determine whether there was a synthronon and nave colonnade, and to identify earlier phases of the church and how they related to the earlier bath building. A trench below the floor of the apse found a layer with gneiss stones that originally supported marble paving stones, and window glass belonging to an earlier phase of the church. Below that was a layer of mortar that contained many fragments from two layers of frescoes. The earlier, decorated in Pompeian red, yellow and black, dated from the 1st century AD and the later, with lighter colours, to the 2nd or 3rd century.A trench in the nave determined that the roof was supported by piers bonded to the side walls. Under the marble flagstones was a thin layer of red mortar, then a thick layer of gneiss stones like those in the apse and finally a mortar layer with more fresco fragments. This layer rested on bedrock, so there was only one phase of the nave. A third trench, at the doorway in the south wall, found quantities of tile and pottery and a mosaic floor. This wall was reused from the bath building and this material belonged to it.
The second focus in 2006 was the study of pottery from the East Stoa. About 44.5 m long and of the Doric order, it dates from the 4th century BC, although the extant remains are of the Roman period. This was a banqueting stoa used for ritual meals associated with the worship of Zeus Labraundos. It contained klinai and most of the pottery is from drinking vessels. This stoa would have been used by the lower members of the hierarchy, with the upper members using the androns.
The third focus this year was on the ring of fortification complexes set up to protect this important Carian cultic site. Documentation of the fortress on the acropolis (Tepesar Kale) resumed after some years and detailed plans were also made of four of the nine forts.
A new guidebook for the site has been prepared.
2005
Ass. Prof. Karlsson kindly provided the following information on the 2005 season.The work in 2005 continued the goals of the 2004 season: documenting the ancient remains in the vicinity of the site, continuing research and excavation inside the area of the ancient sanctuary, and increasing the accessibility of the site for visitors.
The preparation of the digital plan of remains around the sanctuary was finished, with the registration of fifty-two sarcophagus tombs cut into the cliffs near or within view of the Holy Road (Fig. 1). The tombs each consist of a rectangular coffin cut into a compact piece of rock. All the tombs have been looted. Six chamber tombs were also discovered. They are in the form of a room with benches cut along the sides for the placement of the dead. Along the roads to Mylasa and Alinda thirty-two spring houses were discovered and registered. They consist of a facade of ashlar blocks over a collecting basin for the water.
The detailed stone plan of the fortress on the acropolis behind Labraunda, begun in 2004, was finished (Fig. 2). There are nine exterior towers and two towers in the inner fort. In the inner fort traces of barracks can be seen. In front of the sanctuary, on the slopes towards Mylasa, five free-standing towers were discovered and plotted onto the digital plan. All the towers are placed on small hilltops and there were clear views from one to another. They could also all be seen from the acropolis fortress.
Inside the sanctuary, work concentrated on two buildings from the older excavations: the East Stoa and the Byzantine Church. The East Stoa, excavated from 1989 to 1992, was a banqueting stoa used during the annual celebrations in honour of Zeus Labraundos. This year work began on the pottery from the excavations. The Byzantine church was excavated from 1953 to 1960 but it had not been fully studied. In 2005 the walls and floors were cleaned, in preparation for taking new measurements and writing a new description of the building. In the apse a burial was found. It was probably an ossuary, a secondary burial for a hermit monk or local saint. It contained a few small fragments of bones and glass, and a bronze coin.
This year nine new information signs, with text in Turkish and English, were erected. The side wall of the grand staircase, destroyed by heavy winter rains, was restored and the steps in this area replaced for the increased safety of visitors.
2004
In 2004 the emphasis was on military architecture and a plan has now been made of the acropolis fortress. Situated 100 m above the sanctuary, the walls are 280 m long and there are nine towers. Eight are the same size (6.35 x 6.5 m or 20 x 30 ancient feet), while the ninth (12.70 x 9.2 m) was a military bastion. There were barracks and buildings inside the fortress, and gate towers. Towers on four hilltops to the east and west of Labraunda formed outposts. The construction methods of the walls date them to the Late Hekatomnid period (later 4th century BC), during the schism period when Ada was in Alinda, having been ousted from Halikarnassos by her brother Pixodarus. We do not know to whom Labraunda belonged. This season also saw laser scanning of Andron A (4th century BC). Some 625,000 points were read. It had Ionic columns with a Doric frieze and the south wall is preserved to a height of 9 m. The walls are not completely stable and a complete static study of the building will be done to conserve it. Eight bilingual (Turkish/English) signs were erected at the site.
Website
Full reports on these seasons can be found on the excavation website at http://www.srii.org/labraynda1.htmThe new website of the project, with an abundance of photos and information, can be found at www.labraunda.org
Bibliography
J. Blid, "New research on Carian Labraunda in Late Antiquity", OpAth 31-32 (2006-2007), 231-255O. Henry, "Réflexions sur le propriétaire de la tombe monumentale de Labraunda", REA 108 (2006), 415-432
S. Isager and L. Karlsson, "A new inscription from Labraunda. An honorary decree for Olympichos. Labraunda no. 134 (and no. 49)", Epigraphica Anatolica 41 (2008), forthcoming
L. Karlsson, "Labraunda 2004-2007. A Preliminary Report on the Swedish Excavations", IstMitt (2008), forthcoming
L. Karlsson, "The terracottas from Labraunda", in E. Laflı and A. Muller (eds), Figurines deterre cuite en Méditerranée orientale grecque et romaine. Production et diffusion, iconographie et fonction, colloque international, Izmir 2-6 juin 2007 (BCH suppl.), forthcoming
Labraunda (Muğla)
Labraunda (ya da Labranda), Karya’daki Labraunda Zeus kutsal alanının bulunduğu yerdir ve 11 km güneyindeki Mylasa kentine kutsal bir yol ile bağlanır. Yerleşim dağlarda yer alır ve en geç MÖ 5. yüzyılda kurulmuş olmalıdır; ancak birçok yapı Helenistik Döneme -özellikle de Mausolos Dönemine- ya da Roma Dönemine aittir. Alandaki kazılar 1948’den 1960’a kadar İsveçli arkeologlar tarafından sürdürülmüş ve 2001’de Uppsala Üniversitesi’nden Lars Karlsson yürütücülüğünde yeniden başlatılmıştır.Güncel kazı çalışmaları üç hedefe yöneliktir:
1. kutsal alan içindeki henüz incelenmemiş yapıları belgelemek üzere araştırma ve kazılara devam edilmesi;
2. yerleşim yakınında ve Mylasa’ya uzanan Kutsal Yol boyunca yer alan ve henüz belgelenmemiş olan kalıntıların incelenmesi;
3. yerleşimin ziyaretçiler için daha ulaşılabilir hale getirilmesi ve yapıların korunmasına ilişkin çeşitli önlemler alınması.
2007
2006 ve 2007 yılı çalışmalarına dair bilgileri içeren aşağıdaki rapor Profesör Karlsson tarafından sağlanmıştır.2006 ve 2007’de Kutsal Yol boyunca yer alan kalıntıların incelenmesi sonucu altmış bir tane kayaya oyulmuş antik mezar (yirmi ikisi 2007’de kazılmıştır, Şekil 1), otuz sekiz tane antik çeşme, Kutsal Yol’un çeşitli bölümlerinde korunabilmiş kaplamalar, ve bir dizi savunma yapısı ortaya çıkarılmıştır.
Kutsal Yol üzerinde yer alan beş burç da tespit edilerek ölçümleri yapılmıştır. Bunlardan birinin kazısında (Burgaz Kale) 4. yüzyıl ortasına tarihlenebilecek kaplar bulunması, savunma sisteminin inşasına Maussollos Döneminde (MÖ 377-351) başlandığına işaret ediyor olabilir. Buluntular arasındaki önemli parçalardan biri, parlak siyah renkli ve üzerine Karyaca “BZIOM” (isim olması muhtemeldir) grafitisi işlenmiş bir kase tabanıdır (Şekil 2).
Kutsal Alan içinde ise, Erken Bizans tarihli Doğu Kilise ve buna ait su kanalı kazılmış; ve ölçümleri gerçekleştirilerek incelenmiştir (Şekil 3). Su kanalı içinde cam kaplara ait 156 tane kenar veya gövde parçasına rastlanmıştır. Kilisenin apsisinde, Bizans ayazmalarına benzer bir musluk olduğu düşünülmektedir. Yapının, MS 4. yüzyıl veya öncesine tarihlenmesi mümkündür.
2007’de, Labraunda’da, Güney Hamam’ın alt kısmındaki bir teras üzerinde ikinci bir kilise daha bulunduğuna dair işaretler edinilmiştir. Batı Kilise olarak adlandırılan yeni yapının varlığı, Güney Hamam’ın güneybatısındaki alanda mermer bir ambon (basamakları, sekizgen platformu ve yine sekizgen kaidesi ile birlikte) bulunması ve dört yapraklı yonca (tetraconch) biçiminde sıradışı bir mimari parçanın bir Bizans vaftiz havuzu olarak teşhis edilmesiyle de desteklenmektedir. Yapının güncel durumuna ilişkin bir plan hazırlanmıştır. Ambon, kıvrık sarmaşık yapraklarıyla bezelidir; genellikle MS 6. yüzyıla tarihlenen bu bezeme türü, Batı Kilise için kesin olmayan bir tarih sağlayabilir.
Andron A, Idrieus tarafından inşa edilen anıtsal yemek odası olup, duvarlarından biri 9 metreye kadar korunmuştur. Yapının tüm ölçümleri lazer tarayıcı ile tamamlanmış; ayrıca, planlanan mimari koruma çalışmalarına yardımcı olmak üzere, strüktürel durumu da detaylı olarak incelenmiştir.
Önceki kazılardan elde edilen malzemeye ilişkin ilk çalışma, pişmiş toprak figürinlerin ele alındığı bir yayın olmuştur. Figürinler arasında, muhtemelen MÖ 5. yüzyıl sonuna tarihlenebilecek, tympanon’uyla birlikte oturmuş halde bir Kibele de bulunmaktadır. Güney Hamam’da 2002’de ortaya çıkarılan bir yazıt (yazıt no. 134), 1953’te aynı alanda bulunan bir diğer yazıtla (yazıt no. 49) birleştirilmiştir. Makedonyalı general Olympichos’a verilecek onur nişanlarının tartışıldığı bu uzun metnin de bu yıl yayımlanması planlanmaktadır.
Alanın ziyaretçiler için ulaşılabilirliği de önemli ölçüde geliştirilmiştir. Bu kapsamda yeni bir park alanı oluşturulmuş; alandaki tüm önemli yapılara, üzerlerinde Türkçe ve İngilizce açıklayıcı metinler ve çizimlerin yer aldığı bilgi panoları yerleştirilmiş; ayrıca, biri Labraunda diğeri Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi’nde olmak üzere iki adet büyük bilgi panosu hazırlanmıştır. Alanın girişine, hayvanların girmesini ve alana zarar vermelerini önlemek üzere ahşap bir korkuluk ile, girişe ve kuzey çıkışına birer ahşap kapı yapılmıştır. Şiddetli kış yağmurlarından zarar gören duvarların sağlamlaştırılması ve yıkılan kısımların yeniden inşası için de çeşitli önlemler alınmıştır. Kutsal Alan’ın girişindeki anıtsal basamaklar restore edilmiş; ve Güney Hamam’ın güney duvarı sağlamlaştırılarak gerekli kısımlarda yeniden inşa edilmiştir. Hamam’ın temizlenmesi sırasında, Zeus Labraundos’a ithaf edilmiş bir mermer sütuna ait küçük bir parça da elde edilmiştir.
Labraunda’daki İsveç kazıları hakkında da yeni bir rehber hazırlanmaktadır. Önceki proje yürütücüsü Profesör Pontus Hellström tarafından yazılan kitap, güncel araştırmalarla birlikte birçok çizim ve yapıların tanımlarını içermektedir. Kitapta ayrıca Labraunda’nın 19. yüzyılda nasıl tespit edildiği anlatılmaktadır.
2006
Bu yılki kazıların ana konusunu, doğudaki Roma Hamamı’nın kalıntıları üzerine inşa edilmiş olan Bizans Kilisesi teşkil etmiştir. Çalışmalarda, synthronon ve nefleri ayıran sütun sıralarının varlığı araştırılmış; ayrıca yapının erken evreleri ve bunların daha önceki hamam yapısıyla ilişkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Apsis döşeme seviyesinin altına inilen bir açmada, özgün olarak mermer döşemeyi destekleyen gnays cinsi taşlar ile kilisenin erken devirlerine ait pencere camı parçalarını içeren bir katman ortaya çıkarılmıştır. Bunun altında, iki farklı fresk katmanına ait parçalar içeren bir harç tabakası vardır. Erken tarihli olanı MS 1. yüzyıla aittir ve Pompei kırmızısı, sarı ve siyah kullanılmıştır; diğeri MS 2. veya 3. yüzyıla aittir ve daha açık renklere yer verilmiştir.Nefte kazılan bir açmada, çatının, yan duvarlara oturan payandalarla desteklendiği anlaşılmıştır. Mermer döşeme plaklarının altında, kırmızı renkte, ince bir harç tabakası; bunun altında, apsiste olduğu gibi, kalın bir gnays tabakası; en altta ise içinde yine fresk parçalarının olduğu bir harç tabakası ortaya çıkarılmıştır. Bu tabaka ana kayanın üzerinde yer aldığından, nefin tek bir yapı evresine sahip olduğu anlaşılmıştır. Güney duvardaki kapı civarında kazılan üçüncü açmada, çok miktarda kiremit ve keramik ile birlikte bir döşeme mozaiği ortaya çıkarılmıştır. Bu duvar ve bulunan malzemeler hamam yapısına aittir.
2006’da üzerinde durulan ikinci konu, Doğu Stoa’dan toplanan keramiklerin etüdü olmuştur. MÖ 4. yüzyıla tarihlenen yapı, yaklaşık 44.5 m uzunluğa sahip olup Dor düzenindedir; ancak günümüze ulaşan kalıntılar Roma Dönemine aittir. Burası, Zeus Labraundos onuruna düzenlenen törenlerde kullanılan bir şölen stoasıdır. Klinelerin de bulunduğu alanda elde edilen keramiklerin büyük bir bölümü içki kaplarıdır. Bu stoanın, toplumun alt kesimlerine hitap ettiği; üst sınıfların ise andronları kullandığı düşünülebilir.
Bu yıl çalışılan son konu, Karia topraklarındaki en önemli kült alanlarından biri olan bu yerleşimi korumak üzere inşa edilmiş olan surlar ve kulelerin incelenmesi olmuştur. Akropoldeki kalenin (Tepesar Kalesi) belgelenmesine, birkaç yıl aradan sonra yeniden başlanmış ve dokuz kuleden dördünün ayrıntılı planları hazırlanmıştır.
Alanı tanıtmak üzere yeni bir rehber hazırlanmıştır.
2005
2005 kazı sezonuyla ilgili aşağıdaki rapor Doç. Dr. Karlsson tarafından sağlanmıştır.2005 sezonu çalışmaları 2004 yılının hedefleri doğrultusunda devam etmiştir; bunlar: yerleşimin yakınındaki antik kalıntıların belgelenmesi, kutsal alan içindeki araştırma ve kazılara devam edilmesi ve alanın ziyaretçiler için ulaşılabilirliğinin arttırılmasıdır.
Kutsal alan çevresindeki kalıntıların sayısal planının hazırlanması tamamlanmış, Kutsal Yol yakınındaki ya da buradan görünebilen yerlerdeki kayalara kazılmış olan elli iki adet lahit-mezar da plana işlenmiştir (Şekil 1). Lahitlerin tümü kayaya oyulmuş dikdörtgen biçimindedir ancak hepsi yağmalanmıştır. Ayrıca altı adet de mezar odası tespit edilmiştir. Odaların iç kenarları boyunca, ölülerin yerleştirilmesi için setler oluşturulmuştur. Mylasa ve Alinda’ya uzanan yollar üzerinde de otuz iki adet çeşme yapısı tespit edilerek plana işlenmiştir. Bunlar düzgün bloklardan inşa edilmiş cephelerden ve gelen suyun toplandığı haznelerden meydana gelmektedir.
Labraunda’nın arkasındaki akropol üzerinde yer alan kalenin ayrıntılı taş planının hazırlanmasına 2004’te başlanmış ve çalışma bu yıl tamamlanmıştır (Şekil 2). Kale, dokuz dış kule ile iç kalede yer alan iki kuleden oluşur. İç kalede askeri baraka kalıntıları görülmektedir. Kutsal alanın önünde, Mylasa’ya bakan yamaçlarda, beş adet bağımsız kule tespit edilerek sayısal plana işlenmiştir. Tüm kuleler küçük tepeler üzerinde yer almaktadır; bunların birbirini rahatlıkla gördükleri kesindir. Ayrıca akropol kalesinden de görülebilmektedirler.
Kutsal alan içindeki çalışma, önceki kazılarda ortaya çıkarılmış olan iki yapıda yoğunlaşmıştır; bunlar Doğu Stoa ile Bizans Kilisesidir. 1989-1992 arasında kazısı yapılmış olan Doğu Stoa, Zeus Labraundos şerefine her yıl yapılan kutlamalarda kullanılan bir şölen stoasıdır. Bu yılki çalışmalar, kazılarda bulunan çanak çömleklerin incelenmesiyle başlamıştır. Bizans Kilisesi’nde 1953-1960 arasında kazı yapılmış ancak yapı ayrıntılı olarak incelenmemiştir. 2005’te, yeni ölçümler yapmak ve yapıyı yeniden tanımlamak üzere duvarlar ve döşemeler temizlenmiş; bu sırada apsiste bir mezar bulunmuştur. Bu, münzevi bir keşişe ya da yerel bir azize ait ikincil gömüt tarzında bir ostotek olmalıdır. İçinde birkaç küçük kemik ve cam parçası ile tunçtan bir sikke vardır.
Bu yıl, Türkçe ve İngilizce metinler içeren dokuz yeni bilgilendirme levhası yerleştirilmiştir. Şiddetli yağmurda zarar gören büyük merdivenin yan duvarı da restore edilmiş ve ziyaretçilerin güvenliğini arttırmak üzere bu kısımdaki merdivenler yenilenmiştir.
2004
2004’te askeri yapılar çalışmaların odak noktasını oluşturmuş ve akropol üzerinde yer alan kalenin planı tamamlanmıştır. Kutsal alanın 100 m yukarısında yer alan bu yapının duvarları 280 m uzunluğunda olup, dokuz kule ile güçlendirilmiştir. Bunlardan sekizi aynı büyüklüktedir (4,35 x 6,5 m ya da 20 x 30 eski ayak), dokuzuncusu (12,70 x 9,20 m) ise bir askeri içkaledir. Kale içinde askeri kışlalar ve diğer yapılar ile kapı kuleleri bulunmaktadır. Labraunda’nın doğusunda ve batısında dört tepe üzerinde yer alan kuleler ise karakol olarak kullanılmaktaydı. Duvarların yapım tekniği bunların Geç Hekatomnos Dönemine (M.Ö. 4. yüzyılın ikinci yarısına), erkek kardeşi Piksodarus tarafından Halikarnassos’tan kovulduktan sonra Ada’nın Alinda’da bulunduğu hizipleşme dönemine tarihlendiğini düşündürmektedir. Bu dönemde Labranda’nın kimlere ait olduğunu bilmiyoruz.Yine aynı çalışma döneminde Andron A (M.Ö. 4. yüzyıl) lazer tarama yöntemiyle belgelenmiş ve 625.000 kadar nokta okunmuştur. İyon düzeninde sütunları ve Dor düzeninde bir frizi bulunan bu yapı 9 m yüksekliğe kadar korunmuştur. Duvarlar yeterli sağlamlıkta olmadığından, koruma amacıyla yapının statik bakımdan incelenmesi gerekli görülmüştür. Ayrıca site çift dilde (Türkçe/İngilizce) sekiz bilgi levhası yerleştirilmiştir.
Kaynakça
J. Blid, "New research on Carian Labraunda in Late Antiquity", OpAth 31-32 (2006-2007), 231-255O. Henry, "Réflexions sur le propriétaire de la tombe monumentale de Labraunda", REA 108 (2006), 415-432
S. Isager ve L. Karlsson, "A new inscription from Labraunda. An honorary decree for Olympichos. Labraunda no. 134 (and no. 49)", Epigraphica Anatolica 41 (2008), yayına hazırlanmakta
L. Karlsson, "Labraunda 2004-2007. A Preliminary Report on the Swedish Excavations", IstMitt (2008), yayına hazırlanmakta
L. Karlsson, "The terracottas from Labraunda", E. Laflı ve A. Muller (ed), Figurines deterre cuite en Méditerranée orientale grecque et romaine. Production et diffusion, iconographie et fonction, colloque international, Izmir 2-6 juin 2007 (BCH suppl.), yayına hazırlanmakta
Web sitesi
Kazı internet sitesi http://www.srii.org/labraynda1.htm adresinde yer almaktadır.Çok sayıda fotoğraf ve detaylı bilgilerin yer aldığı, projeye ait yeni internet sitesi www.labraunda.org adresinde yer almaktadır.