Last updated: 2008-02-27

Kültepe (Kayseri)

The site of Kültepe is situated 20 km northeast of Kayseri on one of the main east-west routes across central Anatolia. It consists of a mound 500 m in diameter and 20 m high, with a terrace along the eastern side. This terrace measures 1000 x 1500 m but is only 2.5 m high. The mound has evidence of occupation dating from the beginning of the Early Bronze Age to the Roman period, including large palatial/administrative buildings of the Middle Bronze Age (early 2nd millennium BC). The terrace was occupied only from about 2000 BC. Four levels (IV-I) have been identified on the terrace, with levels II and Ib producing cuneiform tablets showing that a colony (karum) of Assyrian traders was established there, coexisting with the native population on the mound. The tablets describe the Assyrian trading network in Anatolia, of which Kültepe was the main site. The Assyrian name of the city was Kanesh, while the Hittites knew it as Nesha.

Kültepe was identified as the source of clay tablets in 1881 and excavations were conducted by Ernst Chantre (1893-94), H. Winckler (1906) and B. Hrozny (1925). In 1948 Tahsin Özgüç took over for the Turkish Historical Society. He remained as director until his death in October 2005. Fikri Kulakoğlu has been appointed the new director.

2006

In 2006 excavations were conducted in the northeast part of the Karum, continuing the excavation of the house begun in 2005. Noteworthy finds included tablets in a room with hearth, and a bench with querns in situ and jars underneath to collect the flour. Pottery found this year included a fine painted krater and several rhyta (including one in the shape of a boot), while there were also many bone tools and stamp seals. A gold foil piece about 4 cm high bears a Hittite-style god standing on a lion and holding a lion in his outstretched left hand. In the northwest a building with wall paintings, possibly Seljuk in date, was discovered but the land needs to be expropriated before work can continue.

Work on publishing the tablets and previous excavations continues and a digitized topographic plan of the site is being prepared.

2005

In 2005 a two-month season was conducted with three main aims. The first was to work towards establishing the site as an open-air museum. The second was to conduct a geophysical study in the areas south and northeast of the karum area. Trenches showed water pipes and a large wall, and it appears a large building was located in the northeast area. The perimeter of the lower city is now shown to be some 2 km long. The third aim was to push towards publishing the archives and a big advance was made in this work.

Excavation in the karum, in an empty area between two previously excavated houses, produced a building that appears to date to the Hellenistic period. It has a very thick wall, three adjacent compartments and a large stone platform. The stones were all brought from outside the area.

Website

The excavation website is at http://www.kultepe.org.tr
A report on the 2006 season can be found at
http://www.ttk.org.tr/index.php?Page=Sayfa&No=192

Kültepe (Kayseri)

Kültepe, Kayseri’nin 20 km kuzeydoğusunda ve Orta Anadolu’nun en önemli doğu-batı yollarından biri üzerinde yer alır. 500 m çapa ve 20 m yüksekliğe sahip bir höyük ile höyüğün doğu kenarı boyunca uzanan bir terastan oluşur. Teras 1000 x 1500 m boyutlarında olmasına karşın yüksekliği sadece 2.5 m’dir. Höyüğün İlk Tunç Çağından Roma Dönemine kadar iskan edildiği anlaşılmaktadır; kalıntılar arasında Orta Tunç Çağına ait (MÖ 2. binyıl başı) büyük saray/idare yapıları da vardır. Teras ancak MÖ 2000’den sonra iskan edilmiştir. Burada dört tabaka (IV-I) tespit edilmiştir; II ve Ib tabakalarındaki çiviyazılı tabletler burada Asurlu tüccarların bir koloni (karum) kurduklarını ve höyüğün yerlileriyle bir arada yaşadıklarını göstermektedir. Tabletlerde, merkez Kültepe olmak üzere, Anadolu’daki ticaret ağlarından bahsedilmektedir. Kentin Asurca ismi Kaneş’tir ancak Hititler tarafından Neşa olarak bilinmektedir.

1881 yılında Kültepe’de kil tabletler bulunduğu belirlenmiş ve kazılar Ernst Chantre (1893-94), H. Winckler (1906) ve B. Hrozny (1925) tarafından yürütülmüştür. Tahsin Özgüç 1948’de Türk Tarih Kurumu adına kazının başına geçmiş ve Ekim 2005’teki vefatına kadar yürütücülüğe devam etmiştir. Bugün kazılar Fikri Kulakoğlu tarafından yürütülmektedir.

2006

2006 sezonunda Karum’un kuzeydoğu tarafında çalışılmış ve 2005’te başlanmış olan ev kazısına devam edilmiştir. Önemli buluntular arasında, ocaklı bir odada bulunan tabletler ile in situ halde bulunan ve altında unu toplamak için kaplar yer alan değirmenli bir tezgah sayılabilir. Keramik buluntular arasında ince işçiliğe sahip, boyalı bir krater ve çok sayıda riton (biri ayakkabı şeklindedir) vardır; ayrıca birçok kemik alet ve baskı mühür bulunmuştur. Yaklaşık 4 cm yükseklikte bir altın levha üzerinde ise at üstünde oturan ve uzanmış sol eliyle bir aslanı tutmakta olan Hitit tipi bir tanrı resmedilmiştir. Kuzeybatıda, muhtemelen Selçuklu Dönemine ait, duvar resimli bir yapı tespit edilmiştir; ancak çalışmaların devam etmesi için öncelikle alanın kamulaştırılması gereklidir.

Tabletlerin ve önceki çalışmaların yayına dönüştürülmesine ilişkin hazırlıklar da sürdürülmüş ve alanın topografik planının sayısal ortamda hazırlanmasına başlanmıştır.

2005

2005’te, iki aylık kazı dönemi boyunca üç ana hedef doğrultusunda çalışılmıştır. Bunların ilki, alanın bir açık hava müzesi olarak düzenlenmesi için yapılan hazırlıklardır. İkinci olarak, karum alanının güneyinde ve kuzeydoğusunda yer alan bölgelerde jeofiziksel araştırmalar yapılmıştır. Açmalarda su boruları ile büyük bir duvar ortaya çıkarılmıştır; kuzeydoğuda da büyük bir bina olduğu anlaşılmaktadır. Aşağı kentin çevresinin 2 km civarında olduğu sanılmaktadır. Üçüncü hedef ise arşivlerin yayımlanmasıdır ve bu konuda büyük ilerleme kaydedilmiştir.

Karumda, daha önce kazıları tamamlanmış iki ev arasında kalan boş bir alanda gerçekleştirilen kazıda Helenistik Döneme ait olduğu sanılan bir yapı bulunmuştur. Yapının oldukça kalın duvarları, birbirine bitişik üç mekanı ve büyük, taş bir platformu vardır. Taşların hepsi bu bölgenin dışındaki yerlerden getirilmiştir.

İnternet sitesi

Kazı internet sitesi http://www.kultepe.org.tr adresinde yer almaktadır.
2006 kazı sezonuna ilişkin rapor www.ttk.org.tr/index.php?Page=Sayfa&No=192 adresinde yer almaktadır.