Last updated: 2007-01-12
Kelbessos (Antalya)
A mountain fortress overlooking the valley of the Karaman Çay, Kelbessos was on the boundary between Lycia and Pamphylia, in the Beydağları (Bey Mountains) west of Antalya. It was occupied during the Hellenistic and Roman periods. The site has been investigated since 2003 by Nevzat Çevik and Isabelle Pimouguet-Pedarros as part of their survey of the Beydağları.
In 2005 the aim was to determine the major phases at the site, the dates and functions of the principal buildings and the relationships of the Kelbessians with the city of Termessos and other neighbouring communities. The overall topographic plan of the fortifications had been completed in 2004 and this year it was refined, particularly in terms of the fortified circuit, its gates and towers. Attention was also paid to structures within and outside the walls, concentrating on the areas that are better preserved and more monumental.
Plans and elevations have been prepared for different parts of the fortification walls, as well as Building 2, a building within the fortified area and a dozen metres from the west gate. It has two rooms, one behind the other. They are flanked to the west by a rectangular room with a facade of polygonal masonry with curved joints. This was a later addition to the building. Study of the building complex outside the walls that began in 2004 continued in 2005, confirming the presence of six rooms covering an area of 25 x 15 m. Both the arrangement of the rooms and the decorations suggest this building had a public function.
During the Hellenistic period the site was a fortress rather than a town as it lacks public buildings of that period within the walls. It would have served as a forward defence post for Termessos, valued because of its strategic position on routes north-south and east-west. The numerous cisterns and density of remains suggest, however, that it would have had a permanent garrison. This is also suggested by the numerous graves. In the Roman period the iconography of the reliefs on the sarcophagi (weapons and phalloi) suggest the population was largely military.
See also Surveys: Bey Dağları Surface Surveys
Bibliography
Nevzat Çevik and Isabelle Pimouguet-Pedarros, "The fortified site of Kelbessos", Anatolica Antiqua 12 (2004), 283-92Nevzat Çevik and Isabelle Pimouguet-Pedarros, "Kelbessos dans le Beydağ", Anatolica Antiqua 13 (2005), 439-47
Nevzat Çevik and Isabelle Pimouguet-Pedarros, "Recherches archéologiques dans le Beydağ. Troisième rapport préliminaire sur le site de Kelbessos", Anatolica Antiqua 14 (2006), 261-74
Kelbessos (Antalya)
Karaman Çayı Vadisi’ne hakim bir dağ kalesi olan Kelbessos, Antalya’nın batısındaki Beydağları’nda, Likya ve Pamfilya sınırında yer alır. Helenistik ve Roma dönemlerinde iskan edilmiştir. Yerleşim, 2003 yılından bu yana, Nevzat Çevik ve Isabelle Pimouguet-Pedarros tarafından yürütülen Beydağları yüzey araştırması kapsamında incelenmektedir.2005 yılı çalışmasının hedefleri alandaki başlıca dönemlerin saptanması, önemli yapıların tarihlendirilmesi ve işlevlerinin tespit edilmesi ve Kelbessosluların Termessos kenti ve diğer komşu halklarla olan ilişkilerinin belirlenmesi olmuştur. Surların tamamını içeren topografik plan 2004 yılında tamamlanmış, bu yıl ise özellikle tahkim edilmiş alan ile kapılar ve kuleler düzeltilerek güncellenmiştir. Surların içinde ve dışında kalan yapılar da incelenerek, daha iyi korunmuş ve daha anıtsal karakterde olanlar üzerinde yoğunlaşılmıştır.
Surların çeşitli bölümleri ile tahkim edilmiş alan içinde ve batı kapısına 12 metre kadar uzaklıkta yer alan 2 Numaralı Yapı’nın plan ve görünüşleri hazırlanmıştır. 2 Numaralı Yapı’nın, biri diğerinin arkasında yer alan iki odası vardır. Bunlar, cephesi poligonal örgülü ve eğrisel derzli dikdörtgen bir odayla batıya açılır. Bu bölüm yapıya sonradan eklenmiştir. 2004’te başlanmış olan, surların dışındaki yapı kompleksinin incelenmesine 2005’te de devam edilmiş ve 25 x 15 m boyutlarında bir alanı kaplayan altı odanın varlığı kesinleşmiştir. Odaların yerleşimi ve bezemeleri, yapının kamusal bir işlevi olduğunu düşündürmektedir.
Surların içinde Helenistik Döneme ait kamusal yapılar bulunmaması nedeniyle, Kelbessos’un bu dönemde bir kentten çok kale görünümünde olduğu anlaşılmaktadır. Kent, kuzey-güney ile doğu-batı yollarının kesişimindeki stratejik konumu nedeniyle değer kazanmış olan Termessos için bir ön savunma noktası görevi yapmış olmalıdır. Ancak, sarnıçların çokluğu ve kalıntıların yoğunluğu, burada sürekli bir garnizon olabileceğini de düşündürmektedir. Sayısız mezar da bu fikri destekler niteliktedir. Roma Dönemine ait lahitlerin üzerindeki rölyeflerin ikonografisi de (silahlar ve phalluslar) nüfusunun büyük ölçüde askerlerden oluştuğuna işaret etmektedir.
Kaynakça
Nevzat Çevik ve Isabelle Pimouguet-Pedarros, "The fortified site of Kelbessos", Anatolica Antiqua 12 (2004), 283-92Nevzat Çevik ve Isabelle Pimouguet-Pedarros, "Kelbessos dans le Beydağ", Anatolica Antiqua 13 (2005), 439-47
Nevzat Çevik ve Isabelle Pimouguet-Pedarros, "Recherches archéologiques dans le Beydağ. Troisième rapport préliminaire sur le site de Kelbessos", Anatolica Antiqua 14 (2006), 261-74
Ayrıca ‘Yüzey Araştırmaları’ bölümünde “Bey Dağları Yüzey Araştırması”na bakınız.