Last updated: 2008-02-26
Hasankeyf (Batman)
The medieval settlement of Hasankeyf, southeast of Batman on the caravan route between Diyarbakır and Cizre, is within the flood zone of the llısu Dam. Despite proposals to move the monuments, much will be lost when the dam is filled. Rescue excavations are led by Abdüsselam Uluçam of Selçuk University.2006
In 2006 work took place in seven areas at the site, including soundings on the north side of the river.In the cemetery a vaulted tomb chamber was cleared but water had seeped into it and no bones were preserved. Also found were many stone sarcophagi dating from the Seljuk period to the present. Of the many inscriptions in Arabic script, one is in an as yet undetermined language.
At the south end of the site were six 18th century kiosks, a harem and a selamlık. These last two were separate, with a wall between them. A number of water conduits were also found here. A new enclosure appears to be a mosque with single entrance and rooms against the enclosure wall to the left of the entrance. In the centre was a large square prayer platform. Another structure with nine low compartments was part of a water distribution network. A large palace contained a huge quantity of fill but excavation has revealed much of the plan. Many of the rooms are preserved to the height of the vaulted doors and above.
In the far south a large stone-lined pool was found in a cemetery, beside a sheik's ziyaret. On the north bank of the river, soundings were made at the base of the new bridge. A structure with barrel vaults, probably a caravanserai, was uncovered and it will be further investigated in the 2007 season.
Beside the road in the southeast excavation produced a sequence of buildings from Roman to Ottoman. The gate of a Roman fortress and several shops were succeeded by an Artukid mosque, with an Ottoman mescit built on top of that.
Huge numbers of coins have been found, especially Roman and Artukid ones.
2004 and 2005
Work has revealed a 13th century AD mosque with a medrese, which has a courtyard of limestone porticoes with pointed arches and an inscription stating that it was constructed by the Emir Ali Bey. An imaret and the Zeynel Bey tomb were added by the Ayyubids and Akkoyunlus in the fifteenth century and the complex was further expanded by the Ottomans in the sixteenth century. Remains of plaster decoration from the walls of the first two phases of the complex, including inscriptions, were found. Excavation of another complex higher up on the surrounding slopes revealed an inscribed mihrab decorated with fine stone carving featuring muquarnas and vegetal ornament. It is dated stylistically to the 13th century.Website
The excavation website is at http://www.dainst.org/index_2955_de.htmlHasankeyf (Batman)
Diyarbakır ile Cizre arasındaki kervan yolu üzerinde, Batman’ın güneydoğusunda yer alan bir Orta Çağ yerleşimi olan Hasankeyf, llısu Barajı sututma alanı içindedir. Anıtların taşınması için öneriler yapılmış olmakla birlikte, baraj dolduğunda bu değerli kalıntıların çoğu tahrip olacaktır. Kurtarma kazıları Selçuk Üniversitesi’nden Abdüsselam Uluçam başkanlığında gerçekleştirilmektedir.2006
2006 yılında sitte, nehrin kuzey kıyısındaki sondajlar da dahil, yedi farklı alanda çalışma yapılmıştır.Mezarlıkta tonozlu bir mezar odası temizlenmiş ancak içine su sızmış olduğundan korunmuş kemiklere rastlanmamıştır. Ayrıca Selçuklulardan günümüze dek farklı dönemlere tarihlenen pek çok taş lahit bulunmuştur. Çok sayıdaki Arap alfabesi yazıt arasında henüz belirlenememiş bir dilde bir örnek de yer almaktadır.
Sitin güney ucunda 18. yüzyıla ait altı adet köşk, bir harem ve bir selamlık bulunmaktadır. Son ikisinin bir duvarla birbirinden ayrılmıştır. Bu alanda ayrıca bir kaç su kanalına rastlanmıştır. Daha yeni tarihli duvarlarla çevrili bir alanın tek kapılı bir cami olduğu ve girişin sol tarafında kalan çevre duvarına dayalı bir dizi odası bulunduğu düşünülmektedir. Orta kısımda büyük kare-biçimli bir namaz sekisi yer almaktadır. Dokuz alçak bölmeye sahip başka bir yapı ise su taksim sistemine ait olmalıdır. İçi büyük oranda dolmuş olan büyük sarayların birinde gerçekleştirilen kazı çalışmaları sonucu planının büyük bölümü anlaşılır hale gelmiştir. Yapının odalarının çoğu en az tonozlu kapıların seviyesine kadar korunmuştur.
Yerleşimin güney ucunda yer alan bir mezarlıkta, bir şeyhe ait ziyaretin yanında büyük taş kaplı bir havuz bulunmuştur. Nehrin kuzey kıyısında, yeni köprünün temellerinde sondaj açmaları kazılmıştır. Bu alanda büyük olasılıkla bir kervansaray olabileceği düşünülen, beşik tonozlu bir yapı ortaya çıkarılmış olup, çalışmalara 2007 yılında devam edilecektir.
Kentin güneybatısında yolun kenarında yapılan kazı çalışmaları sonucu Roma ile Osmanlı dönemleri arasına tarihlenen bir dizi yapı ortaya çıkarılmıştır. Roma Dönemine ait bir kale kapısı ile bir kaç dükkanın üzerinde bir Artuklu Dönemi camisi ve bunun da üzerinde bir Osmanlı Dönemi mesciti yer almaktadır.
Aralarında çoğunlukla Roma ve Artuklu dönemlerine ait örnekler bulunan çok sayıda sikke bulunmuştur.
2004 ve 2005
Çalışmalar sonucu M.S. 13. yüzyıla tarihlenen bir medresesi bulunan bir cami ortaya çıkarılmıştır; kireçtaşından yapılmış sivri kemerli bir revakla çevrili avluya sahip bu yapının kitabesi Emir Ali Bey tarafından yaptırıldığını belirtmektedir. 15. yüzyılda Eyyubi ve Akkoyunlu dönemlerinde bir imaret ile Zeynel Bey Türbesi eklenmiş ve külliye 16. yüzyılda Osmanlı Döneminde daha da genişletilmiştir. Külliyenin ilk iki evresine ait duvarlarda alçı bezemeler ile yazıtlar bulunmuştur. Çevredeki yamaçlarda daha yüksek seviyede bulunan başka bir külliyede yürütülen kazı çalışmaları sonucu ince taş oyma işçiliği ile mukarnas ve bitkisel motiflerle bezenmiş yazıtlı bir mihraba rastlanmıştır. Üslupsal veriler bu yapıyı 13. yüzyıla tarihlendirmektedir.İnternet sitesi
Kazı internet sitesi http://www.dainst.org/index_2955_de.html adresinde yer almaktadır.