Last updated: 2006-09-22

Gümüşhane Survey

In 2004 Hüseyin Yurttaş of Atatürk University conducted the fourth year of this survey. They found 96 items to add to the over 300 found in previous years. Most sites are Byzantine to modern. In 2004 Iron Age and Haraz pottery types were found near Şiran, where a large tepe had been cut by bulldozing. Roman rock-cut tombs were identified and at Satala there was a tile with a stamp of the XII legion and a Roman aqueduct. Watchtowers like those found in the Artvin survey and previous Andahan survey were found along the road at Torul kalesi.

Finds included kales, mosques, churches, turbes, hans, aqueducts, fountains, houses and caves. Noteworthy were a medieval tower at Kalecik, and at Esentepe Mah. Camii an inscription dating the building to 1799 and a rare fountain inscription of Muhammed Ali. At Demirtepe Cami 18th century tombstones were noted.

At Siran Cokustepe is a monastery with similarities to the Cappadocian churches. Churches of the region can have a single nave or three naves, and one or three apses. Some churches have the Greek cross plan. In rare cases the dome and slate roof are preserved.

Gümüşhane Yüzey Araştırması

Atatürk Üniversitesi’nden Hüseyin Yurttaş, 2004’te bu yüzey araştırmasının dördüncü yılına başkanlık etmiştir. Önceki yıllarda bulunmuş olan 300’den fazla parçanın üzerine 96 adet daha eklenmiştir. Yerleşimlerin çoğu Bizans Döneminden günümüze uzanmaktadır. 2004’te Şiran yakınlarında, Demir Çağı ve Haraz çanak-çömlekleri bulunmuştur; burada buldozerle büyük bir tepenin üzerinden geçilmiştir. Ayrıca Roma Dönemi kaya mezarları tespit edilmiş ve Satala’da da, üzerinde XII. lejyonun mührü olan bir kiremit ile bir Roma sukemeri bulunmuştur. Torul Kalesi yolunda ise, daha önceki Artvin ve Ardahan yüzey araştırmalarında da rastlanmış olan gözetleme kuleleri bulunmuştur.

Tespit edilenler arasında kaleler, camiler, kiliseler, türbeler, hanlar, sukemerleri, çeşmeler, evler ve mağaralar vardır. Kalecik’teki bir Orta Çağ kulesi; Esentepe Mah. Camisi’ndeki, yapıyı 1799’a tarihleyen bir kitabe; ve Muhammed Ali adının geçtiği nadir bir çeşme kitabesi dikkate değerdir. Demirtepe Camisi’ndeki, 18. yüzyıla ait mezartaşları da kaydedilmiştir.

Siran Cokustepe’de, Kapadokya kiliseleriyle benzerlik gösteren bir manastır vardır. Bölgedeki kiliseler tek ya da üç nefli ve bir ya da üç apsislidir. Bazı kiliseler Yunan hacı planına sahiptir. Kubbe ile arduvaz çatının çok nadir olarak korunduğu görülmüştür.