Last updated: 2007-08-16
Gordion (Ankara)
The site of Gordion (Yassıhüyük) is approximately 20 km west of Polatlı, beside the Sakarya River. It consists of a large (10-12 hectares) citadel mound, the smaller (3-4 hectares) mound known as Küçük Hüyük to the south-east, and a large outer city that extends across the modern course of the Sakarya to the west. On the slopes around the valley are approximately 100 burial tumuli. The citadel has occupation from the Early Bronze Age to the Medieval period. In the 1st millennium BC Gordion was the capital of the Phrygian kingdom.
The first excavations at the site were conducted in 1900 by the Körte brothers. From 1950 to 1974 the Gordion Project of the University Museum (University of Pennsylvania) conducted excavations under the direction of Rodney S. Young. He was succeeded as director by Keith DeVries and, since 1987, G. K. Sams. From 1988 Mary M. Voigt has been field director.
In 2004 Andrew Goldman opened six trenches, Operations 52 and 56 in the north-west of the citadel mound, Operations 53 and 57 in the south-west and Operations 54 and 55 in the central area.
In Operations 52 and 56 deposits dating from the 13th to 14th centuries (Seljuk and early Ottoman) were uncovered, including an oven and pits. One pit contained a 13th century Iranian faience lion's head. Below was a Late Roman burial of a male, with head oriented to the west but no grave goods, and occupation of the early 4th century. A pile of stones in Operation 56 produced an artillery shell from the 1922 Battle of the Sakarya.
Operations 53 and 57 in the south-west of the mound produced deposits from three periods: Medieval, Late Roman and Early Roman. The Late Roman deposits included part of a substantial building and pits, including one containing a jug datable to the 4th or 5th century AD.
In the north-central zone Operations 54 and 55 produced material of similar date, although Operation 54 was heavily disturbed by Medieval pits. It did, however, produce chain and ring mail armour of 3rd and 4th century date similar to that from Zeugma. In Operation 55, there were twelve Medieval pits containing ash-glazed ceramics, marble fragments and bones. Below was a Late Roman building that included three regularly placed ashlar blocks for porch or interior roof supports, an earlier Late Roman layer with stone paving and a floor covered with a 2 cm thick ash deposit dated to the 1st century AD. No deposits of the late 2nd to late 3rd centuries were found.
In 2004 conservation work also continued on the Phrygian gate structure.
Bibliography
Lisa Kealhofer (ed.), The Archaeology of Midas and the Phrygians: Recent Work at Gordion, Philadelphia (2005)Website
The Gordion home page is at:http://home.att.net/~gordion
Gordion (Ankara)
Gordion (Yassıhüyük), Sakarya Irmağı kıyısında, Polatlı’nın 20 km batısında yer alır. Büyük (10-12 hektarlık) bir kale höyüğü ile güneydoğuda yer alan ve Küçük Hüyük olarak bilinen daha küçük (3-4 hektarlık) başka bir höyük ve Sakarya Irmağı’nın bugünkü yatağı boyunca batıya doğru uzanan büyük bir dış şehir yerleşiminden oluşmuştur. Vadiyi çevreleyen yamaçlarda 100 kadar mezar tümülüsü bulunmaktadır. Kaledeki yerleşim İlk Tunç Çağından Orta Çağa kadar uzanır. M.Ö. 1. binyılda Gordion, Frig Krallığı’nın başkenti olmuştur.
Şekil 1: Kale höyüğünün havadan görünüşü.
Yerleşimdeki ilk kazılar 1900 yılında Körte kardeşler tarafından gerçekleştirilmiştir. 1950-1974 yılları arasında Pennsylvania Üniversitesi Müzesi Gordion Projesi kazıları Rodney S. Young başkanlığında yürütülmüş, başkanlığı önce Keith DeVries ve 1987 yılında G. K. Sams devralmıştır. 1988 yılından itibaren Mary M. Voigt arazi yöneticiliği görevini sürdürmektedir.
2004’te Andrew Goldman altı açma kazmıştır: Bunlardan Açma 52 ve 56 kale höyüğünün kuzeybatısında, Açma 53 ve 57 kale höyüğünün güneybatısında ve Açma 54 ve 55 orta kısımda yer almaktadır.
Açma 52 ve 56’da 13. ve 14. yüzyıllara (Selçuk ve Erken Osmanlı dönemlerine) tarihlenen ve bir fırın ile çukurlar içeren tabakalar ortaya çıkarılmıştır. Çukurların birinde 13. yüzyıl İran fayansı bir arslan başı bulunmuştur. Bunun altında Geç Roma Dönemine tarihlenen ve başı batıya dönük olarak yerleştirilmiş bir erkek mezarına rastlanmış ancak mezar eşyası bulunmamıştır; ayrıca burada 4. yüzyıla tarihlenen yerleşim izleri vardır. Ayrıca Açma 56’da bir taş yığını altında 1922 Sakarya Meydan Savaşı’ndan kalma bir top mermisi kovanına rastlanmıştır.
Höyüğün güneybatısında kazılan Açma 53 ve 57’de üç farklı döneme, Orta Çağ, Geç Roma ve Erken Roma dönemlerine tarihlenen kalıntılara rastlanmıştır. Geç Roma Dönemi kalıntıları arasında büyük bir yapının bir parçası ile birinde M.S. 4. ya da 5. yüzyıla tarihlendirilebilecek bir testiye rastlanan çukurlar sayılabilir.
Orta kısmın kuzeyinde kazılan Açma 54 ve 55’te ise benzer dönemlere ait kalıntılara rastlanmıştır, ancak Açma 54, Orta Çağa tarihlenen çukurlarla büyük ölçüde tahrip olmuştur. Buna rağmen burada Zeugma’da ele geçenlerle benzerlik gösteren ve 3.-4. yüzyıla tarihlenen bir zincir zırh bulunmuştur. Açma 55’te, içinde kül-sırlı keramik, mermer parçaları ve kemikler bulunan on iki Orta Çağ çukuruna rastlanmıştır. Bunun altında yer alan Geç Roma Dönemi yapısında ise bir sundurma ya da iç mekan çatı dikmeleri için düzgün olarak yerleştirilmiş üç kesme taş blok bulunmuştur; daha altta ise daha erken tarihli bir Geç Roma tabakasına ait taş kaplama ile M.S. 1. yüzyıla tarihlenen ve 2 cm kalınlığında bir kül tabakası ile kaplanmış bir taban yer almaktadır. Burada geç 2. yüzyıl ya da geç 3. yüzyıla ait kalıntılara rastlanmamıştır.
2004’te ayrıca Frig Dönemi kapısındaki konservasyon çalışmalarına devam edilmiştir.
Seçilmiş kaynakça
Lisa Kealhofer (ed.), The Archaeology of Midas and the Phrygians: Recent Work at Gordion, Philadelphia (2005)
Internet sitesi
Kazı internet sitesi http://home.att.net/~gordion adresinde yer almaktadır.