Last updated: 2008-02-27
Cilicia Surveys
A project to record the remains of ancient Cilicia has conducted numerous surveys in the area, under the overall direction of Mustafa H. Sayar of İstanbul University.Among the areas investigated in 2006 was the Karataş and Yüreğir area, south of Adana. There the site of Magarsos, the only Hellenistic city in the area, was visited, and monuments and heritage items were documented. Remains included those of a theatre, stadium, necropolis and the sanctuary of Athena Magarsia. Finds from the ancient city of Adana were collected and evidence for the city of Mallos (its location is still unknown) was sought. A Hellenistic statue base suggests the name of Mallos was changed briefly to Antiocheia during the reign of Antiochos IV. In the Yumurtalık area several inscriptions from Aigeai were identified. This was the largest port in the eastern Mediterranean in the late Roman and early Byzantine periods.
In Osmaniye province the waterway and aqueduct at Kastabala were documented. This city was an important centre for the Cilician King Tarkondimotos, who also controlled Anazarbos.
In the Hatay province the survey investigated the areas of ancient Epiphaneia (modern Gözeneler and Erzin) and Rhossos (Arsuz), as well as the route from Alexandria kat'Isson (İskenderun) to Antioch (Antakya).
Many sites in the surveyed areas are being destroyed, including many Roman and Late Antique settlements in the Kozan area.
Ceyhan area
A survey of the Cilician Yukarı Ova was conducted by a team led by K. Serdar Girginer. The goal was to visit previously identified settlements dating from the prehistoric period to the 2nd millennium BC. This year in the Ceyhan area most sites had been extensively damaged (in some cases almost entirely destroyed) by agricultural activities, including roads, irrigation ditches and drainage canals. They had also suffered from looting.Sites of the 2nd millennium were rare in this area, with none on the slopes of the Taurus. In the area extending to Feke, Saimbeyli and the hinterland of Kozan only Gala Tepe, 3 km south of Tufanheyli, was located. The earliest settlements were along the Ceyhan River. Silvan Höyük was occupied from Samarra/Early Halaf to Early Bronze Age.
A number of settlements date to the Hellenistic and Roman periods but they usually have only a single phase. This disruption of settlement possibly occurred because the water table tends to rise and fall in the Yukarı Ova. These short-lived sites include Doruk Höyük (21 km southwest of Ceyhan, 2nd century BC), Kardeşler Höyük (18 km south of Ceyhan, 3rd-2nd century BC) and Kılıçkaya Köyü (late Roman village of 4th-7th centuries AD). These villages would have supplied agricultural produce to Anazarbos. Fifteen large necropoleis were also identified.
Eastern Borders of Kizzuwatna
Mound surveys in the provinces of Adana, Osmaniye and Kahramanmaraş were undertaken to clarify the Hittite presence in the region and clarify the cultural structure and borders of Kizzuwatna. In the Adana area there was some density of settlements in the 2nd millennium and considerable cultural homogeneity, as the pottery from many sites shows that Hittite influence had reached the area by the beginning of the second half of the 2nd millennium. The situation in Osmaniye parallels that in Adana. In the Kahramanmaraş area nine höyüks were visited and the material will be studied.
See also Anazarbos and Rough Cilicia Historical Survey.
Bibliography
K. Serdar Girginer, H. Fahri Özdemir and Fatma Şahin, "Surveys in Adana (Yukarı Ova - Ceyhan Ovası) in 2006", ANMED (Anadolu Akdenizi Arkeoloji Haberleri) 5 (2007), 79-85Erkan Konyar, "The Eastern Borders of Kizzuwatna: Mound Surveys in the Provinces of Adana, Osmaniye and Kahramanmaraş in 2006", ANMED (Anadolu Akdenizi Arkeoloji Haberleri) 5 (2007), 86-92
Mustafa H. Sayar, "The Settlement Archaeology and Historical Geography Surveys of the Provinces of Mersin, Adana, Osmaniye and Hatay in 2006", ANMED (Anadolu Akdenizi Arkeoloji Haberleri) 5 (2007), 127-32
Kilikya Yüzey Araştırmaları
Antik Kilikya’daki kalıntıları belgelemek üzere, İstanbul Üniversitesi’nden Mustafa H. Sayar yürütücülüğünde, birçok yüzey araştırması yapılmıştır.2006’da incelenen alanlar arasında, Adana’nın güneyindeki Karataş ve Yüreğir bölgesi de vardır. Bölgedeki tek Helenistik kent olan Magarsos incelenmiş ve anıtlar ile diğer kalıntılar belgelenmiştir. Kalıntılar arasında tiyatro, stadium, nekropol ve Athena Magarsia kutsal alanı bulunmaktadır. Antik Adana kentine ait buluntular da toplanmış ve Mallos kentinin konumu araştırılmıştır (kentin yeri halen bilinmemektedir). Helenistik Döneme ait bir heykel kaidesi, IV. Antiochos’un hükümranlığı sırasında, Mallos’un adının Antiocheia olarak değiştirilmiş olabileceği fikrini vermektedir. Yumurtalık bölgesinde Aigeai’ye ait pek çok yazıt tespit edilmiştir. Burası, Geç Roma ve Erken Bizans dönemlerinde Akdeniz’in en büyük limanıdır.
Osmaniye’de, Kastabala’daki suyolu ve su kemeri belgelenmiştir. Burası, aynı zamanda Anazarbos’u da kontrol altında tutan Kilikya Kralı Tarkondimotos için önemli bir kenttir.
Hatay’da ise antik Epiphaneis (bugünkü Gözeneler ve Erzin) ve Rhossos (Arsuz) kentleriyle birlikte, Alexandria kat’Isson’dan (İskenderun) Antioch’a (Antakya) giden yol da incelenmiştir.
Araştırılan bölgelerde, Kozan çevresindeki Roma ve Geç Antik dönemlere ait pek çok kent de dahil olmak üzere birçok yerleşimin harap olduğu görülmüştür.
Yukarı Ova (Ceyhan Ovası)
Kilikya Yukarı Ova’daki yüzey araştırması K. Serdar Girginer’in başkanlık ettiği bir ekip tarafından yürütülmüştür. Çalışmanın amacı, bölgede daha önce tespit edilmiş olan ve tarihöncesinden MÖ 2. binyıla uzanan dönemdeki yerleşimleri yeniden ziyaret etmektir. Ceyhan bölgesinde bu yıl incelenen yerleşimlerin birçoğu, tarım faaliyetleri, yol yapımı, sulama çukurları ve drenaj kanalları nedeniyle büyük ölçüde zarar görmüştür (bazıları ise tümüyle harap olmuştur). Yerleşimlerin kaçak kazılara da maruz kaldığı anlaşılmaktadır.
Bu bölgede MÖ 2. binyıla tarihlenen yerleşim fazla değildir; Toroslar’ın yamaçları üzerinde ise bu döneme ait hiçbir yerleşim yoktur. Feke, Saimbeyli ve Kozan’ın içbölgelerine uzanan alanda, sadece Tufanbeyli’nin 3 km güneyinde yer alan Gala Tepe tespit edilebilmiştir. Bu bölgedeki en erken yerleşimler Ceyhan Nehri boyunca yer almaktadır. Silvan Höyük, Samarra/Erken Halaf Döneminden Erken Tunç Çağına kadar iskan edilmiştir.
Birkaçı hem Helenistik hem de Roma Döneminde iskan edilmiş olmakla birlikte, yerleşimler genel olarak tek bir evreye sahiptir. Yerleşimlerin bu şekilde bozulması, büyük ihtimalle Yukarı Ova’da zemin suyu seviyesinin çıkıp inmesiyle ilişkilidir. Kısa ömürlü bu yerleşimler arasında Doruk Höyük (Ceyhan’ın 21 km güneybatısında, MÖ 2. yüzyıl), Kardeşler Höyük (Ceyhan’ın 18 km güneyinde, MÖ 3.-2. binyıl) ve Kılıçkaya Köyü (MS 4.-7. yüzyıl arasına ait bir Geç Roma köyü) de vardır. Bu köylerin Anazarbos’a tarım ürünleri sağladığı düşünülebilir. Araştırmada ayrıca on beş adet büyük nekropol tespit edilmiştir.
Kizzuwatna’nın Doğu sınırları
Bölgedeki Hitit varlığını araştırmak ve Kizzuwatna’nın kültür yapısı ile sınırlarını belirlemek üzere Adana, Osmaniye ve Kahramanmaraş illerindeki höyüklerde yüzey araştırmaları gerçekleştirilmiştir.
Adana bölgesinde MÖ 2. binyıl civarında belli bir yerleşim yoğunluğu ve önemli ölçüde bir kültürel homojenlik söz konusudur; alanların birçoğunda görülen keramikler de, Hitit etkilerinin 2. binyılın ikinci yarısının başlangıcında bölgeye ulaştığına işaret etmektedir. Osmaniye’deki durum Adana’yla benzerlikler göstermektedir. Kahramanmaraş bölgesinde ziyaret edilen dokuz höyükten elde edilen malzemeler ise henüz incelenmemiştir.
Bakınız Anazarbos ve Dağlık Kilikya Tarihi Yüzey Araştırması.
Kaynakça
K. Serdar Girginer, H. Fahri Özdemir ve Fatma Şahin, “Surveys in Adana (Yukarı Ova - Ceyhan Ovası) in 2006”, ANMED (Anadolu Akdenizi Arkeoloji Haberleri) 5 (2007), 79-85Erkan Konyar, “The Eastern Borders of Kizzuwatna: Mound Surveys in the Provinces of Adana, Osmaniye and Kahramanmaraş in 2006”, ANMED (Anadolu Akdenizi Arkeoloji Haberleri) 5 (2007), 86-92
Mustafa H. Sayar, “The Settlement Archaeology and Historical Geography Surveys of the Provinces of Mersin, Adana, Osmaniye and Hatay in 2006”, ANMED (Anadolu Akdenizi Arkeoloji Haberleri) 5 (2007), 127-32