Last updated: 2009-05-18
Besni (Adıyaman)
The town of Besni is situated southwest of Adıyaman, on a high projection at the junction of two deep wadis, within the area of ancient Commagene. In 2006 Turgut H. Zeyrek of Gaziantep Museum conducted a survey of the area and he began excavations in 2007.2006
This was the first survey made in this town and valley, part of the Hellenistic kingdom of Commagene. A fortress (Kaletepesi) on top of the high projection was occupied into the 20th century.Caves in the wadi faces have evidence of Palaeolithic occupation, and just down river are several high mounds. Excavations by Adıyaman Museum in the early 1990s found PPN there. Hieroglyphic Luwian inscriptions were found on orthostats at Boybeypınarı and were cut into the rock of a cliff face at Malpınarı. Besni may have been the city of Parala mentioned by the Urartian King Sarduri II.
In the Hellenistic and Roman periods there was probably a military outpost here. Roman chamber tombs and tumuli were identified in the surrounding area.
The city also flourished during the medieval period. The area boasts splendid Seljuk and Ottoman medreses and caravanserais, attesting to a time when Besni prospered as a centre of philosophical study.
Besni (Adıyaman)
Besni, Adıyaman’ın güneybatısında, eski Kommagene toprakları üzerinde, iki derin vadinin birleştiği yüksek bir çıkıntı üzerinde yer almaktadır. Gaziantep Müzesi’nden Turgut H. Zeyrek, 2006’da bölgede bir yüzey araştırma çalışması yapmış ve 2007’de kazılara başlamıştır.2006
Bu çalışma, Helenistik Dönem Kommagene Krallığı’nın bir parçası olan bu yerleşim ve vadide gerçekleştirilen ilk yüzey araştırmasıdır. Alanın en üst noktasında yer alan kale (Kaletepesi) 20. yüzyıla kadar iskan edilmiştir.Vadinin önyüzündeki mağaralarda Paleolitik Dönem iskanına ilişkin kanıtlar bulunmakta, nehrin hemen aşağısında ise birkaç yüksek höyük yer almaktadır. 1990’ların başlarında Adıyaman Müzesi tarafından yürütülen kazılarda ise, Çanak Çömleksiz Neolitik Çağa ilişkin kanıtlar bulunmuştur. Boybeypınarı’nda, ortostatlar üzerinde ve Malpınarı’nda ise bir kayanın yüzüne kazılmış olarak, Hiyeroglifle Luvi dilinde yazılmış yazıtlar vardır. Besni’nin, Urartu Kralı II. Sarduri’nin bahsettiği Parala kenti olması mümkündür.
Helenistik ve Roma dönemlerinde, burada büyük ihtimalle askeri bir sınır yerleşimi vardır. Çevrede, Roma Dönemine ait mezar odaları ve tümülüsler tespit edilmiştir.
Besni, Ortaçağda da gelişmeye devam etmiştir. Muhteşem Selçuklu ve Osmanlı medreseleri ile kervansaraylar, kentin bu dönemde, felsefi çalışmaların yapıldığı bir merkez olarak geliştiğine işaret etmektedir.