Last updated: 2009-05-18
Ayanis Kalesi (Van)
Ayanis Kalesi is located 35 km north of Van, on the east shore of Lake Van. The kale was the site of an Urartian fortress built by Rusa II, and the foundation has been dated by dendrochronology to 673/2 BC. The hill was also occupied during the Byzantine period. The Urartian settlement included an outer town of 80 hectares. Excavations have been undertaken since 1989 by Altan Çilingiroğlu of Ege University.2007
The domestic area west of the temple was further explored this year, confirming that the citadel held domestic structures as well as public buildings. In 2006 small rectangular rooms with very rich finds had been exposed and so this year the area was expanded to the west. Benches were again found, including a large one of stone with many vessels. Urartians had been thought not to have much personal property, but the finds include many items of daily use including stamps, fibulae and bronze vessels. Weapons such as swords and arrowheads of bronze were also found in these domestic contexts.Work also continued in Area 9, east of the temple. In 2006 storage rooms filled with 1.5 - 2 m of smashed pottery were excavated below the columned hall of 2004. In the new area opened this year the same sequence was found, with a 1 m deep deposit of smashed pottery below the remains of the hall. The pottery was broken when the hall fell down onto the storage rooms below it, breaking through the wooden floor that also served as the ceiling of the storage rooms. Stamps on the pottery vessels suggest that the vessels belonged to the temple.
2006
On the citadel work took place in three areas. Area 11, a domestic quarter beside the temple complex, had as usual been destroyed by fire, with occupational material still in situ. Several large rooms were furnished with brick benches, while a small room contained large terracotta bins and basins, as well as ground stone on the floor. The residue and seeds found indicate that this was a place for brewing beer. In Area 7 the magazine building produced more jars, and the columned hall found east of the temple (Area 9) in 2004 has now been excavated further and was filled with enormous quantities of smashed pottery, as if it had been dumped there.In the outer city work took place in an area to the southeast of the citadel, where houses on the slope were investigated. Many burials were also found. The small finds included copper/bronze tweezers. Also among the finds this year was a combination stamp/cylinder seal.
2004
In 2004 work concentrated on the citadel. In the temple area, 11th century AD walling was removed to allow access to the deposits below. Area 3, to the north-east of the temple precinct, had been investigated in the 1980s. Underneath the medieval walls a complete equid skeleton (not a burial) was found, and below it a drainage channel cut into bedrock, part of an elaborate system. Beside this was a deposit very rich in pottery, including a much higher percentage (25%) of red burnished wares than usual, and a new type of pottery with black geometric designs on a white slip.Area 10, west of the temple magazine building, produced medieval remains just under the surface, and below them an Urartian mud brick platform. Area 9, to the east of the temple precinct, revealed a row of stone column bases like those found previously in the sanctuary. So far three have been found.
Finally, the long-term excavations on the fortification wall continued, with an area in the centre of the south side cleared. It was covered by a huge erosion deposit.
Finds for this year included bronze votive shields, a helmet with lightning motif, a very large cache of iron arrowheads (600-700 in total) and several Scythian arrowheads.
Website
The excavation website is athttp://edebiyat.ege.edu.tr/bolumler/arkeoloji/Protohistorya/Projeler/Ayanis.htm
Ayanis Kalesi (Van)
Ayanis Kalesi Van’ın 35 km kuzeyinde, Van Gölü’nün doğu kıyısındadır. Kale Rusa II döneminde inşa edilen bir Urartu yapısıdır ve temelleri dendrokronolojik yöntemlerle M.Ö. 673/2’ye tarihlendirilmektedir. Tepe ise Bizans Döneminde iskan edilmiştir. Urartu yerleşimi ayrıca 80 hektar genişliğinde bir dış şehre yayılmıştır. Kazı çalışmaları 1989 yılından beri Ege Üniversitesi’nden Altan Çilingiroğlu tarafından gerçekleştirilmektedir.2007
Bu yıl tapınağın batısındaki konut alanında araştırmalara devam edilmiş ve kale içinde kamu yapılarına ek olarak konutların da bulunduğu kesin olarak belirlenmiştir. 2006’da içlerinde çok zengin buluntulara rastlanan dikdörtgen planlı küçük odaların ortaya çıkarılması üzerine bu yıl kazı alanı batıya doğru genişletilmiştir. Üzerinde çok sayıda kap bulunan büyük taş bir örnek dâhil, yine sıralara rastlanmıştır. Urartu halkının fazla kişisel eşyası bulunmadığı düşünülmesine rağmen, buluntular arasında mühür, fibula ve tunç kaplar gibi çok sayıda gündelik eşya yer almaktadır. Yine konut tabakalarında tunç kılıç ve okbaşları gibi silahlara rastlanmıştır.Ayrıca tapınağın doğusundaki Alan 9’da çalışmalara devam edilmiştir. 2004’te bulunan sütunlu salonun altında, 2006’da 1,5 – 2 m derinliğe kadar kırık keramiklerle dolu depolama odaları bulunmuştur. Bu yıl açılan yeni alanda aynı katmanlara rastlanmış, yine salonun kalıntıları altında 1 m derinliğinde bir kırık keramik tabakası bulunduğu izlenmiştir. Keramikler salon yıkılarak, depolama odalarının tavanını ve salonun tabanını oluşturan ahşap döşemeyi çökerttiğinde kırılmış olmalıdır. Keramik kaplar üzerinde yer alan mühür baskıları, kapların tapınağa ait olduğuna işaret etmektedir.
2006
Kalede üç farklı alanda çalışma yapılmıştır. Tapınak yapı grubu yanında yer alan bir konut bölgesinde bulunan Alan 11, diğer kısımlar gibi yangın sonucu tahrip olmuştur ve yerleşim dönemine ait malzemesi halen özgün konumundadır. Bir kaç büyük odada sabit mobilya olarak tuğla sedirlere, küçük bir odada ise büyük pişmiş toprak kova ve tekneler ile taban üzerinde sürtme taşlara rastlanmıştır. Bulunan kalıntı ve tohumlar, burada bira mayalandığını göstermektedir. Alan 7’de incelenen depo yapısında küplere rastlanmış ve tapınağın doğusunda 2004 yılında bulunan dikmeli salonda (Alan 9) devam edilen kazı çalışmalarında mekanın, buraya atılmış izlenimi veren, büyük miktarda parçalanmış keramik kalıntısıyla dolu olduğu anlaşılmıştır.Dış şehirdeki kalenin güneydoğusunda yamaca yerleşmiş konutlar incelenmiştir. Ayrıca çok sayıda gömüye rastlanmıştır. Küçük buluntular arasında bir bakır/tunç cımbız anılabilir. Yine bu yıl ortaya çıkarılan buluntular arasında bir baskı/silindir mühür kombinasyonu sayılabilir.
2004
2004 yılı çalışmaları kalede yoğunlaşmıştır. Tapınak alanında, alt tabakalara ulaşabilmek için M.S. 11. yüzyıla tarihlenen duvarlar kaldırılmıştır. Tapınak kutsal alanının kuzeydoğusunda bulunan Alan 3, 1980’lerde incelenmiştir. Orta Çağa tarihlenen duvarların altında bütün bir at (equid) iskeleti bulunmuştur; bunun bir mezar olmadığı düşünülmektedir. Bunun altında ise, anakayaya oyulmuş ve karmaşık bir sistemin parçası olan bir drenaj kanalı yer almaktadır. Bunun yanında keramik bakımından zengin bir tabakaya rastlanmıştır; bu grup olağandan çok daha yüksek oranda (%25) kırmızı açkılı keramik ile beyaz astar üzerinde siyah geometrik desenli yeni bir tipten oluşuyordu.Tapınak magazin yapısının batısında bulunan Alan 10’da, bugünkü toprak seviyesinin hemen altında Orta Çağ kalıntılarına ve bunların altında Urartu Dönemine tarihlenen kerpiç bir sekiye rastlanmıştır. Tanımlı tapınak alanının doğusunda bulunan Alan 9’da ise, daha önce kutsal alanda bulunanlarla benzerlik gösteren bir sıra taş dikme kaidesi ortaya çıkarılmıştır. Bunların sayısı şimdilik üçtür.
Surlarda yürütülen ve uzun bir döneme yayılan kazı çalışmalarına da, güney kanadının orta kısmında temizlenen bir alanda devam edilmiştir. Bu kısım büyük bir erozyon birikintisi altında gömülüydü.
Bu yılki buluntular arasında tunç adak kalkanları, yıldırım desenli bir miğfer, büyük bir grup demir okbaşı (toplam 600-700 adet) ve bir kaç İskit okbaşı sayılabilir.
Internet sitesi
Kazı internet sitesi http://edebiyat.ege.edu.tr/bolumler/arkeoloji/Protohistorya/Projeler/Ayanis.htm adresinde yer almaktadır.