Last updated: 2009-11-20
Anzaf Kaleleri (Van)
The Urartian sites of Anzaf have been investigated for some 20 years by a large team led by Oktay Belli of İstanbul University. The lower stronghold (Aşağı Anzaf) is at 1900 m above sea level and covers 6000 square metres. The rectangular fortress measures 62 x 98 m and is surrounded by fortification walls of very large stones. It was founded by Ispuini in the late 9th century BC. Some 800 m to the south is Upper Anzaf (Yukarı Anzaf) founded by Ispuini's son Menua. At 1995 m above sea level, it covers 60,000 square metres and has a lower city of 200,000 square metres. The fortification walls here contain bastions, the earliest Urartian example of their use. Located 11 km northeast of Van on the road from Iran and the Caucasus, Anzaf was at the centre of the economic growth of Urartu.2007
Work continued on the Yukarı Anzaf citadel, clearing the palace rooms to the northwest of the Haldi temple courtyard. The rooms are well preserved, with high mud brick walls on stone foundations. They were used as storage rooms and reception halls.Room 15, where inscribed column bases were found last year, is a rectangular reception hall. It opens from the main corridor (Room 10) and now measures 13 m wide and 26 m long, although the south wall has still not been reached.
Room 16 is immediately north of the Hall with Piers (Payeli Salon, Room 14). It was at least 10 m wide and seems to have been as large as the Hall with Piers, although it was empty of any finds that could have indicated its function. Evidence of severe burning was found on the walls, and there were remains of the wooden ceiling. The column bases were on average 50 cm in diameter and were sunk 40-50 cm below the surface of the floor. Ashes from wooden columns were found on the bases. Interestingly, in the local village of Dereüstü column bases are traditionally sunk 30-40 cm below the surface in the same way as in this room, with small stones packed around the wooden column up to the floor level.
Room 17 adjoins Room 16 at the northeast corner and is entered by a doorway in the south wall. On either side of the door was a small niche. This small room is rectangular and measures 2.5 x 8.2 m. It has a clay floor and the mud brick walls were whitewashed. A thick layer of ash and coals on the floor resulted from the wooden columns and roof burnt in the final conflagration. Broken lamps lay on the floor and would have been the only method of lighting this room as another room (Room 18) was located to the west. The function of Room 17 is unclear.
The most interesting find this year was a bronze weight found on the floor in Room 15. Traces of burnt wood under and around it suggest it was on a wooden column or tripod. This massive cast object weighs 35 kg and is 28.5 long, 21.5 cm wide and 23.0 cm high (including the handle). On top of it is a short thick handle, although it is too small for anyone to use it to hold or lift the weight. Engraved decoration on the sides show an animal head (possibly a horse), a tower and five rosettes. A cuneiform inscription on the handle is being studied.
2006
In 2006 work continued at the highest part of the Upper Anzaf citadel, in the environs of the sanctuary of Haldi. Magazines, with and without pithoi, had been found to the northwest of the courtyard and this year work moved to the northeast, where three rooms were excavated. They are numbered from west to east.Room 14, 'Hall with Piers' (Payeli Salon), was named for a row of piers built in the middle of the room to support the roof. The piers, of mud brick on a stone base, are set off-centre, slightly closer to the north wall. They are spaced 2.4 - 3.3 m apart and the largest is 2.2 x 2.7 m. It is not clear how light would have penetrated this room but pottery lamps were found. This large 24 x 8 m area was a storage room and contained very large pithoi.
Room 15 has been traced for a length of 20 m but the north, west and south walls have still not been found. Work will continue here in 2007. Finds included fragments of an extremely large pithos, larger than those from rooms 1, 2 and 14. Three large column bases, some not in situ, were also found.
Room 16 was also only partly excavated. It is at least 10 m wide and, as with the other storage rooms, was entered by a double door. It is also to be further investigated in 2007.
As these rooms were destroyed by a violent fire, the iron objects found are very corroded, but they included many arrowheads. In Room 15 a pair of bronze chariot wheels (diameter 24 cm) were found. They are from a miniature version of a war chariot.
2004
In 2004 work took place at the highest point of the upper citadel, where there is a sanctuary dedicated to Haldi. Outside the precinct are magazines with a columned hall in front and a long corridor. The 3 m high mud brick walls owe their excellent preservation to being burnt. Finds included fine red burnished pottery, especially juglets resembling those from Karmir Blur and a rare bull rhyton. A bronze ring found in the corridor bore an inscription of Sarduri II.The team also investigated rock engravings near Kağizman, in a canyon above the Euphrates. Two large panels show incised deer and a hunting scene of a man with bow and many mouflons.
Website
Reports on recent seasons can be found athttp://www.ttk.org.tr/index.php?Page=Sayfa&No=203 (2006)
http://www.ttk.org.tr/index.php?Page=Sayfa&No=297 (2007)
Anzaf Kaleleri (Van)
Anzaf Urartu yerleşimleri, yaklaşık 20 yıldır İstanbul Üniversitesi’nden Oktay Belli başkanlığında geniş bir ekip tarafından incelenmektedir. Deniz seviyesinden 1900 m yüksekte yer alan, dikdörtgen planlı ve 62 x 98 m boyutlarındaki Aşağı Anzaf Kalesi, 6.000 m2 genişliğinde bir alanı kapsar. Çevresinde çok büyük taşlarla yapılmış surlar yer alır. M.Ö. 9. yüzyılın sonunda İspuini tarafından kurulmuştur. 800 m güneyinde konumlanan Yukarı Anzaf Kalesi ise İspuini'nin oğlu Menua tarafından kurulmuştur. Deniz seviyesinden 1995 m yukarıda yer alan ve 60.000 m2 genişliğinde bir alanı kapsayan bu kalenin ayrıca 200.000 m2 genişliğinde bir aşağı şehri vardır. Bu ikinci kaleyi çevreleyen surlar üzerinde yer alan burçlar, bu ögenin Urartu mimarlığında ilk kullanılışıdır. İran’dan Kafkaslar’a uzanan yol üzerinde yer alan Anzaf, Urartu ekonomik gelişiminin merkezidir.2006
2006’da çalışmalar, Yukarı Anzaf Kalesi’nin en yüksek noktası olan Haldi kutsal alanının çevresinde sürdürülmüştür. Avlunun kuzeybatısında içinde pithos bulunan ve bulunmayan magazinlere rastlanmış ve bu yıl çalışmalar kuzeydoğu yönünde genişletilerek üç odada daha kazı yapılmıştır. Bunlar batıdan doğuya doğru numaralandırılmıştır.Oda 14 ya da 'Payeli Salon', adını üstörtüyü desteklemek amacıyla odanın ortasına inşa edilen bir paye dizisinden almıştır. Taş kaideler üzerine kerpiçle inşa edilen payeler, tam merkezde değil, kuzey duvarına daha yakın olarak konumlandırılmıştır. 2,4 – 3,3 m aralıkla yerleştirilen payelerin en büyüğü 2,2 x 2,7 m boyutlarındadır. Doğal ışıktan nasıl faydalandığı bilinmeyen bu mekanın içinde pişmiş toprak kandiller bulunmuştur. 24 x 8 m genişliğindeki, içinde çok büyük pithoslara rastlanan bu mekanın depo olarak kullanıldığı düşünülmektedir.
Oda 15, 20 m boyunca açılmış ancak kuzey, batı ve güney duvarları bulunamamıştır. Buradaki çalışmalara 2007’de devam edilecektir. Buluntular arasında, Oda 1, 2 ve 14’te rastlananlardan çok daha büyük bir pithosa ait parçalar dikkat çekmektedir. Ayrıca bir bölümü özgün yerinde olmayan, üç büyük sütun kaidesi bulunmuştur.
Oda 16 kısmen kazılmıştır. En az 10 m genişliğindeydi ve diğer depolar gibi kapısı da çift kanatlıydı. 2007’de burada da çalışmalara devam edilecektir.
Bu odalar şiddetli bir yangın sonucu hasar görmüş olduğundan, arasında çok sayıda okbaşı da bulunan demir objeler korozyona uğramıştır. Oda 15’te bulunan (24 cm çapındaki) bir çift tunç araba tekerleği, küçük bir savaş arabasına ait olmalıdır.
2004
2004 yılı çalışmaları, yerleşimin en yüksek noktasında bulunan tapınak alanında gerçekleştirilmiştir. Etrafı çevrili kutsal alanın dış kısmında, önünde sütunlu bir salon ve uzun bir koridor bulunan magazinler yer almaktadır. 3 m yüksekliğindeki kerpiç duvarlar yangına maruz kaldığından iyi korunmuştur. Buluntular arasında ince kırmızı açkılı keramikler, özellikle Karmir Blur’da bulunanlarla benzerlik gösteren küçük testiler ve az rastlanan boğa boynuzu biçimli bir kap (rhyton) sayılabilir. Ayrıca koridorda bulunan bir tunç yüzük üzerinde Sarduri II’ye ait bir yazıta rastlanmıştır.Ekip ayrıca, Kağızman yakınlarında Yukarı Fırat’ta bir kanyonda bulunan kaya yazıtlarını incelemiştir. Burada iki büyük levha üzerinde kazıyarak çizilmiş geyikler ve yaylı bir adam ile çok sayıda yaban koyununu (mouflon) betimleyen bir sahne yer almaktadır.
İnternet sitesi
2006 araştırma sezonu raporu aşağıdaki adreste incelenebilir:http://www.ttk.org.tr/index.php?Page=Sayfa&No=203