Last updated: 2008-03-28
Antioch (Hatay)
The Antioch project is led by Hatice Pamir of Mustafa Kemal University (Antakya) and Gunnar Brands of Martin-Luther-University in Halle-Wittenberg, Germany. The project aims to identify the settlement patterns in the Orontes Valley and its vicinity from the Bronze Age to the Byzantine Age. The team is documenting the surviving remains of the important centres of Seleuceia Pieria and Antiocheia, and preparing topographic and ancient settlement plans for Sabuniye and Al Mina, as well as conducting paleogeographic and geoarchaeologıcal surveys to understand the effects of changes in the coastline on the settlements in the Orontes Delta and Valley.2006
The 2006 season continued the survey of a number of areas in this region. In the Antioch area a large number of tombs were recorded in the northeast necropolis, including rock-cut tombs with dromos, burial chest and kline. Some were used into the Christian period as they bear cross symbols. A cave chapel with wall painting was investigated near St Peter's Church. It is thought to have been an ascetic's cave. Basileia Island in the Orontes was again investigated using georadar. Terracing was found but it is still not confirmed that this was the suburb of Epiphaneia added to the city by Antiochus IV Epiphanes. House remains were found at the bottom of the slope.Intensive ceramic survey and geophysical prospection provided considerable evidence of the Hellenistic and Roman periods. Many quarries were found. Water systems included a rock-cut water station similar to that at Seleuceia Pieria, with pipes and cisterns. According to Vitruvius it was one of the best water systems, and brought water to the city from Daphne.
Work also continued at Seleuceia Pieria, where the Hellenistic polygonal walls, granaries, necropoleis, and outer and inner ports were investigated.
This year the survey extended southwards, for the first time working in the area near the Syrian border. Many remains were investigated, including farm houses, villages and a small church.
2004
The 2004 survey campaign concentrated on Sabuniye and Seleuceia Pieria in the Orontes Delta, and Antiocheia. The excavators report:Sabuniye
Sabuniye is located on a natural hill on the north bank of the Orontes River, 6 km inland from the sea. The site was discovered by the British archaeologist L. Woolley in 1936 during his excavations at Al Mina and three soundings were dug. Forgotten after 1936, Sabuniye was surveyed from 1999 to 2003: surface finds were collected and evaluated, and a topographic map of the mound was prepared. This year's work included drawings of two trench profiles left from Woolley's excavations and another profile formed by erosion and rainfall. Among the surface finds were a cylindrical seal of soft white limestone, a Mitannian seal of the 14th century BC, numerous Cypriot white-slip wares (LB II) and Late Mycenaean (LH IIIC) sherds. Seleuceia Pieria
At Seleuceia Pieria, which is on the northern edge of the Orontes Delta, work included architectural drawings of the monumental remains, documentation of the rock-cut tombs in the East Necropolis, geophysical surveys (geomagnetometer and geo-radar) in the agora, and geodesy measurements in order to compile the ancient city plan. Because of the promising results of the GPR and geomagnetic prospection of the agora, it has been decided to continue these measurements during the next campaign. Architectural drawings made included the ground plan and elevation drawings of the granarium, and plans of the eastern pier of the outer harbour, dated to the 4th century, and the harbour gate. Orontes Valley
The Orontes River flows through the Amuq Plain near Antakya, passes by the Habibün Neccar Mountain and flows through a deep valley for 15 km before reaching the Orontes Delta. In 2004, the valley bed between Harbiye (ancient Daphne) and Antakya (ancient Antioch) was surveyed, only on its eastern bank, starting from 0 level and reaching hills of 300 m. Surveys were conducted in the Karyer and Yedi Sultan quarters of Harbiye, which is located at an altitude of 180 m, about 8 km south of Antakya, in the south of the Upper Orontes Valley. Rock-cut tombs, architectural remains and Noria water-mills were documented. Field surveys on the terraces yielded few Hellenistic but numerous Roman and Late Roman surface finds. Antiocheia on the Orontes
The basis of archaeological research on ancient Antioch was laid in the 1930s by the Franco-American expedition under the auspices of Princeton University and the Musées du Louvre. Since the expedition's premature end in 1939, no systematic archaeological research has been carried out in Antioch. In 2003, a Turkish-German project was launched to document, research and publish the surviving monuments of ancient Antioch-on-the-Orontes in order to facilitate a comprehensive understanding of the city's development from the Graeco-Macedonian polis to the late-antique metropolis and the Crusader Period. The 2004 campaign, which was directed by Prof. Dr Gunnar Brands, was designed to integrate archaeological and architectural surveys as well as geodetical and geophysical investigations in order to evaluate and prepare a survey on the city area for future research.The lack of a reliable map of the city has proved to be a major hindrance to previous investigations of the city. To eliminate this problem and to yield an up-to-date basis for further research, a geodetical team examined the city's complex morphology to establish a principal coordinate system for architectural and geophysical surveys. An integral part of the pilot campaign was devoted to a general survey and a preliminary documentation of the more than 8 km of walls preserved (in distinctly varying conditions) on Mt Silpius and Mt Staurin, as well as in the lower city, including the Orontes island ("Basileia"). These investigations extended 100 m beyond the walls to document such structural remains as residential and non-residential buildings, road networks, cisterns and related water installations, quarries, tombs and dispersed remnants of the fortifications. Typical of the southern wall are rectangular towers that seem to have extended beyond the line of the wall in a projection that accommodated a staircase. On the outside of the western wall adjacent to the Silpius summit, a shallow depression in the rock surface about 5 to 15 m in front of the wall appears to be indicative of a fortification ditch. The largest building north of the Silpius summit is represented by the so-called Medieval Citadel. Our survey suggests that the complex seems to have made use of Roman walls to a much larger degree than hitherto assumed.
The castle's northern tip attaches to the northern wall on the precipice of Mt Silpius and connects it to the Staurin fortifications, crossing the secluded Parmenios gorge by means of a viaduct. The northern wall is basically preserved up to the level of the sentry walk. Founded on a rock bedding and following the ridge of the steep slopes of Mt Silpius, it is organized by rectangular towers of various sizes (with no or only slight rear projection) and placed at irregular intervals. In contrast to the situation on the southern part of Mt Silpius, curtain and towers of the northern wall were solidly built of small-size ashlar.
The lowest section of the wall in the Parmenios Valley is formed by the "Iron Gate" (Demir Kapı), which figures prominently among Justinian's building activities after the Persian sack of 540, as described by Procopius in his account of the emperor's building policy (de aed. 2, 10, 5ff.). The water gate, which also carried the circuit wall across the ravine, has clearly undergone several stages of reconstruction and repair, as the preparations of a photogrammetrical survey revealed. The building is clearly linked to the water management system of the city by means of several aqueducts.
For the first time, Mt Staurin was integrated into an archaeological survey. Several kilometres of walls on Mt Staurin and its neighbouring hills, which were provisionally mapped, show the city's fortification system to be more complex than previously acknowledged. Among the most outstanding discoveries are the remains of polygonal walls on the south-eastern and northern slopes of the Staurin plateau. The area has recently been identified with the "Epiphaneia", the greatest benefaction of Antiochos IV Epiphanes, who added this new quarter to his capital according to Strabo (16,2,4). To prove this assumption, a geomagnetic prospection was carried out on a small stretch of land (2.25 hectares), which will be continued and supplemented by georadar in future campaigns.
In addition, a preliminary survey took place on the Orontes island ("Basileia"). The so-called temple, the rubble core podium of which still stands at a height of 5 m, underwent a preliminary documentation. A geomagnetic survey was conducted west of the temple, on the periphery of the adjacent hippodrome, which became part of the tetrarchic palace at Antioch in the late 3rd century. The remains of an opus caementicium wall, which once separated the Basileia from the rest of the city, was provisionally documented and so were most of the monuments registered by the American excavators. Additional geophysical explorations took place on a stretch of land below S. Pierre Kilisesi, which supposedly belonged to the northern part of the Forum of Valens. A parcel of land on its eastern fringe, which attracted our attention because of the presence of large ashlars with masonry marks, some column shafts and fragments of architectural ornament, underwent georadar measurement without assessable results because of its excessive contamination.
A detailed survey was devoted to the necropolis of the ancient city, which extends over the lower hills to the east of Mt Staurin (east and north-east of the ancient city) and north of the fortifications to Narlica at the fringes of the Amuq Plain. 120 rock-cut tombs, including burial chambers, niches and sarcophagi, were documented in the 2004 campaign.
Antioch (Hatay)
Antioch Projesi, Antakya Mustafa Kemal Üniversitesi’nden Hatice Pamir ile Almanya Halle-Wittenberg Martin-Luther Üniversitesi’nden Gunnar Brands tarafından yürütülmektedir. Projenin amacı, Tunç Çağı ile Bizans Dönemi arasında Orontes (Asi) Vadisi ve çevresindeki yerleşimlerin niteliklerini belirlemektir. Araştırma ekibi iki önemli merkez, Seleuceia Pieria ve Antiocheia’daki kalıntıları belgelemekte, Sabuniye ve Al Mina için topografik haritalar ve eski yerleşimlere ait planlar hazırlamakta ve kıyı çizgisinde meydana gelen değişikliklerin Orontes Deltası ile Vadisi’nde bulunan yerleşimler üzerindeki etkisini anlamak için paleo-coğrafik ve jeo-arkeolojik yüzey araştırmaları yapmaktadır.2006
2006 sezonunda bölgede yer alan bazı alanlarda yüzey araştırması yapılmıştır. Antioch çevresinde, kuzeydoğu nekropolünde, aralarında içinde dromos, defin kutusu ve sedirler (kline) bulunan kayamezarları dahil, çok sayıda mezar belgelenmiştir. Bir bölümünde haç işaretlerine rastlanması, Hristiyanlığın yayıldığı dönemde de kullanılmaya devam edildiğini göstermektedir. St Peter Kilisesi yakınlarında içinde duvar resimleri bulunan bir mağara şapeli incelenmiştir; bunun münzevi bir dervişe ait olabileceği düşünülmektedir. Orontes (Asi) Irmağı’nı üzerindeki Basileia Adası’nda jeo-radar ile inceleme yapılmıştır. Buradaki terasların, Antiochus IV Epiphanes döneminde kente eklenen Epiphaneia adlı dış mahalle olup olmadığı kesin değildir. Yamacın eteklerinde konut kalıntılarına rastlanmıştır.Yüzeyde yoğun keramik taraması ve jeofiziksel araştırma yapılarak, Helenistik ve Roma dönemlerine ilişkin önemli miktarda kanıt toplanmıştır. Çok sayıda taşocağı bulunmuştur. Su sistemine ait yapılar arasında, Seleuceia Pieria’da bulunanla benzerlik gösteren, kayaya oyularak yapılmış, boru ve sarnıçlardan oluşan bir su istasyonu sayılabilir. Daphne kentinden su getiren bu sistem, Vitruvius’a göre bilinen en iyi örneklerden biridir.
Ayrıca Seleuceia Pieria’da çalışmalara devam edilmiş ve poligonal örgülü Helenistik Dönem duvarları, tahıl ambarları, necropoleis ve dış ve iç limanlar incelenmiştir.
Bu yıl yüzey araştırması güneye doğru genişletilerek, çalışma kapsamında ilk defa Suriye sınırına yakın alan incelenmiştir. Rastlanan kalıntılar arasında çiftlik evleri, köyler ve küçük bir kilise yer almaktadır.
2004
2004 yılı yüzey araştırması, Orontes Deltası üzerinde bulunan Sabuniye ve Seleuceia Pieria ile Antiocheia üzerine odaklanmıştır. Kazı yürütücülerinin raporu aşağıda sunulmuştur:Sabuniye
Sabuniye Orontes Irmağı’nın kuzey kıyısında, denizden 6 km içerde yer alan doğal bir tepe üzerinde bulunmaktadır. İngiliz arkeolog L. Woolley, 1936’da Al Mina’daki kazıları sırasında keşfettiği yerleşimde, üç sondaj açması kazmıştır. 1936’dan sonra unutuluan Sabuniye’de 1999-2003’de yüzey araştırması yapılmıştır. Bu çalışma sırasında yüzey buluntuları toplanarak değerlendirilmiş ve höyüğün topografik bir haritası hazırlanmıştır. Bu yılki çalışmalar sırasında, Woolley'in kazdığı açmalardan ikisinin kesitleri ile yağmur suyu ve erozyon sonucu orataya çıkan diğer bir kesit çizilmiştir. Yüzey buluntuları arasında yumuşak beyaz kireçtaşından yapılmış, M.Ö. 14. yüzyıla tarihlenen silindir biçiminde bir Mitanni mührü, çok sayıda Kıbrıs beyaz-astarlı (GT II) ve Geç Miken (GH IIIC) keramik parçası sayılabilir.Seleuceia Pieria
Orontes Deltası’nın kuzey kenarında yer alan Seleuceia Pieria’da yapılan çalışmalar, anıtsal yapı kalıntılarının mimari çizimlerinin hazırlanması, Doğu Nekropolü’ndeki kaya mezarlarının belgelenmesi, agorada jeofiziksel (jeomagnetometre ve jeo-radar ile) yüzey araştırması ve eski şehrin planının çizilebilmesi için gerekli jeodezik ölçümleri kapsamaktadır. Agorada yürütülen GPR (yeraltı radarı) ve jeomanyetik araştırmaların olumlu sonuç vermesi üzerine, bu çalışmaların bir sonraki araştırma sezonunda sürdürülmesine karar verilmiştir. Hazırlanan mimari çizimler arasında granariumun plan ve cepheleri ile 4. yüzyıla tarihlenen dış limanın doğu rıhtımı ile liman kapısının planları sayılabilir. Orontes (Asi) Vadisi
Orontes Irmağı Antakya yakınlarında Amik Ovası’ndan ve Habibün Neccar Dağı’nın yanından geçtikten sonra Orontes Deltası’na ulaşmadan önce 15 km boyunca derin bir vadiden akar. 2004 yılında bu vadinin Harbiye (eski adıyla Daphne) ile Antakya (eski adıyla Antioch) arasında kalan kısmının doğu yakasında, nehir yatağı (0 seviyesi) ile 300 m seviyesindeki tepeler arasında bir yüzey araştırma çalışması yürütülmüştür. Ayrıca Harbiye’nin, 180 m seviyesinde ve Antakya’nın 8 km güneyinde, Yukarı Orontes Vadisi’nin güney kısmında yer alan Karyer ve Yedi Sultan bölgelerinde yüzey araştırması yapılmıştır. Bu çalışmalar sırasında kaya mezarları, mimari kalıntılar ve dolaplı su değirmenleri belgelenmiştir. Tesviye edilmiş alanlarda yapılan yüzey araştırmaları sonucu az sayıda Helenistik ve çok sayıda Roma ve Geç Roma yüzey buluntusu ele geçmiştir. Antiocheia Orontes
Eski Antioch üzerine arkeolojik araştırmaların temeli 1930’larda Princeton Üniversitesi ile Louvre Müzeleri desteği ile yürütülen Fransız-Amerikan araştırmalarıyla atılmıştır. Bu çalışmaların 1939’da tamamlanmadan sona ermesinin ardından, Antioch bölgesinde hiçbir sistematik arkeolojik araştırma yapılmamıştır. 2003 yılında eski Antiocheia Orontes’in mevcut kalıntılarını belgelemek, araştırmak ve yayınlamak ve böylece şehrin bir Grek-Makedon polisinden Geç Antik Dönem metropolisine ve Haçlı Seferleri Dönemi kentine gelişim ve dönüşümünü tam olarak anlamak amacıyla bir Türk-Alman ortak projesi hayata geçirilmiştir. Prof. Dr. Gunnar Brands başkanlığındaki 2004 sezonu çalışmaları, arkeolojik ve mimari yüzey araştırmaları ile jeodezik ve jeofiziksel incelemeleri biraraya getirerek gelecek araştırmalar için şehir alanının yüzey araştırmasını tamamlamak ve değerlendirmek üzere tasarlanmıştır.Şehrin güvenilir bir haritasının olmaması, eski araştırmalarda sorun yaratmıştır. Gelecek araştırmalar için güncel bir temel oluşturmak amacıyla jeodezi ekibi şehrin karmaşık morfolojisini inceleyerek mimari ve jeofiziksel yüzey araştırmalarında da kullanılabilecek temel bir koordinat sistemi oluşturmuştur. Bu pilot araştırma sezonunun önemli bir bölümü, Silpius ve Staurin dağları ile aşağı şehir ve Orontes Adası’nda ("Basileia") farklı düzeyde korunabilmiş 8 km uzunluğundaki surların genel bir yüzey araştırması ile ön belgelemesine ayrılmıştır. Bu araştırmalar duvardan 100 m uzaklığa kadar genişletilerek, konut ve konut-dışı işleve sahip yapılar, yol ağları, sarnıçlar ve bunlara bağlı su sistemleri, taş ocakları, mezarlar ve surların dağılmış parçaları gibi yapı kalıntılarının da belgelenmesi sağlanmıştır. Güney surlarının tipik bir ögesi, duvar hattı dışına çıkma yapan ve buradan bir merdivenle ulaşılabilen dikdörtgen biçimli kulelerdir. Hemen Silpius Dağı’nın doruğuna bitişik konumda, batı duvarının dışında rastlanan ve duvarın 5-15 m önünde bulunan kaya yüzeylerindeki sığ bir oyuk, surların önünde hendek bulunduğuna işaret ediyor olmalıdır. Silpius doruğunun kuzeyinde yer alan en büyük yapı bir Orta Çağ Kalesidir. Gerçekleştirilen yüzey araştırmaları bu yapı grubunun inşası sırasında mevcut Roma temel duvarlarından, daha önce tahmin edildiğinden daha fazla yararlanıldığına işaret etmektedir.
Kalenin kuzey ucu, kuzey duvarıyla Silpius Dağı’nın doruğunda birleşir ve Parmenios Boğazını bir viyadükle geçerek kaleyi Staurin surlarına bağlar. Kuzey duvarı, seğirdim yolu seviyesine kadar korunmuştur. Kaya yatak üzerinde yükselen ve Silpius Dağı’nın dik yamaçlarının sırtını izleyen duvarlar boyunca düzensiz aralıklarla yerleştirilmiş farklı büyüklüklerde dikdörtgen planlı (iç kısma çok az çıkan ya da hiç çıkma yapmayan) kuleler yer alır. Silpius Dağı’nın güneyindeki durumun aksine, kuzey duvarının bedeni ve kuleleri küçük boyutta kesme taşlardan sağlam biçimde inşa edilmiştir.
Duvarın Parmenios Vadisi’nde bulunan en alçak kısmında, Prokopius tarafından anlatılan (de aed. 2, 10, 5ff.) ve Justinian’ın 540 Pers yağmasını izleyen yapı etkinlikleri arasında önemli yeri bulunan “Demir Kapı” yer alır. Çevre duvarının koyaktan kesintisiz biçimde geçmesini sağlayan bu su kapısı, fotogrametrik belgeleme için yapılan hazırlık çalışmaları sırasında anlaşıldığı üzere, bir kaç rekonstrüksiyon ve onarım dönemi geçirmiştir. Yapının bir kaç sukemeri ile şehrin su yönetim ve dağıtım sistemine bağlandığı anlaşılmaktadır.
Staurin Dağı ilk kez bir arkeolojik yüzey araştırması kapsamında incelenmiştir. Staurin Dağı ve çevresindeki tepeler üzerinde yer alan bir kaç kilometre uzunluğundaki surların eğreti biçimde belgelenmesi, şehrin savunma sisteminin daha önce anlaşıldığından daha karmaşık olduğunu göstermektedir. Ortaya çıkarılan önemli buluntular arasında, Staurin Platosu’nun güneydoğu ve kuzey eteklerinde bulunan poligonal duvar kalıntıları yer almaktadır. Bu alan kısa bir süre önce, Strabon’a göre (16,2,4) Antiochos IV Epiphanes’in başkentine bağış olarak eklediği yeni bir mahalle olan "Epiphaneia" olarak tanımlanmıştır. Bu savı kanıtlamak için (2,25 hektarlık) küçük bir alanda jeomanyetik yüzey araştırması yapılmıştır; bu çalışma gelecek sezonlarda jeo-radar ile sürdürülecek ve desteklenecektir.
Ayrıca Orontes Adası’nda ("Basileia") bir ön yüzey araştırma çalışması yapılmıştır. Tapınak olarak anılan, 5 m yüksekliğinde moloz çekirdekli podiumu korunmuş yapıda ön belgeleme çalışması gerçekleştirilmiştir. Tapınağın batısında, geç 3. yüzyılda Antioch’daki tetrarcha sarayının bir parçası haline gelen hipodromun çevresinde jeomanyetik yüzey araştırması yapılmıştır. Bir zamanlar Basileia’yı şehrin geri kalanından ayıran opus caementicium tekniğiyle inşa edilmiş bir duvarın kalıntıları ile Amerikan araştırmacılar tarafından işaretlenen anıtların çoğunda ön belgeleme çalışmaları yapılmıştır. Valentian Forumu’nun kuzey kısmına ait olduğu düşünülen St. Pierre Kilisesi’nin alt kısmında kalan alanda da jeofiziksel yüzey araştırması yürütülmüştür. Şehrin doğu sınırında yer alan ve taşçı işaretli büyük kesme taş bloklar, sütun gövdeleri ve mimari bezeme parçalarının varlığı nedeniyle dikkat çeken diğer bir alanda jeo-radar ile yüzey araştırması yapılmış ancak kirlilik nedeniyle sonuç alınamamıştır.
Staurin Dağı’nın doğusundaki alçak tepeler üzerinde (eski şehrin doğu ve kuzeydoğusunda) ve surların kuzeyinde Amik Ovası kenarında bulunan Narlıca’ya kadar uzanan eski şehrin nekropolünde detaylı bir yüzey araştırması ve belgeleme çalışması yürütülmüştür. 2004 sezonunda, gömü odası, niş ve lahitleri ile 120 kaya mezarı belgelenmiştir.