Last updated: 2008-02-26
Allianoi (İzmir)
This Roman/Byzantine site covering 200 x 300 m and situated 18 km from Bergama at the site of hot springs was first settled in the Late Hellenistic period but most remains date from a major building program undertaken during the reign of Hadrian in the 1st century AD. Allianoi has been excavated since 1998 by Ahmet Yaraş of Trakya University with a team from İstanbul University, METU and Bergama Museum. The site has been prepared with panels for visitors but is threatened by the building of the Bergama Yortanlı dam. Water is already rising in the site, which will eventually be covered by 30 m of water. Representations to preserve this important site continue and are discussed fully on the excavation's website.
2006
In the northeast, excavation revealed more of the very large colonnaded building. Rooms have intact 8 m high ceiling vaults and undamaged floor mosaics, but these are now being flooded. To its east is a late residential area. It replaced a monumental building just off the main street, at the north end of the city. It will be excavated in 2007 and has already produced promising sculpture, including a herm head.In the church area the top level was only shallowly preserved but a cache of gold coins was found. In the west what was thought to be an open square is now seen to be a large fishpond, perhaps indicating that this area was a health centre for sufferers from diabetes.
The necropolis on the slopes of Çakmaktepe was used from the 2nd century BC to the 3rd century AD. Finds from the tombs include glass bottles, terracotta figurines and jewellery. Next to the necropolis is a terrace, although its purpose is not yet known.
The excavations have produced many coins and an enormous number of finds, including marble sculpture and major metalwork. Illegal digging is also removing huge quantities of material from this site.
2005
In 2005 work concentrated on the North Thermal Complex. Room K.1 A2, the most imposing of the complex (Salle impériale) has been cleared to reveal the floor mosaics. At the western end of the north wall was found a passage leading to a vaulted crytoporticus that runs more to the north. The northern part of this corridor was then covered by a roof of tiles measuring 50 x 52 cm (Sicilian module). It included a perfectly preserved system for removing rainwater. The concrete paving that had been put in place in 1993 in Rooms A3 and A14 as part of the restoration process was lifted in 2005 to reveal the floor mosaics.The small apsidal room A13, to the north of A2, was the most important find this year. It measures 9.14 x 4.0 m and was entirely occupied by a swimming pool. It was roofed by a vault ornamented with painted geometric motifs and the walls were veneered in marble. In the wall is a small square niche with several steps, while on the north side of the apse was a series of perfectly preserved channels.
To the west of the thermal complex is a large peristyle building with an interior court measuring 22.5 x 9.6 m. The rooms to north and west of the court have not yet been excavated but finds included surgical instruments and marble pestles, suggesting the building had a medical function.
In the south sector was found a building measuring 22.8 x 11.5 m. At the base of the exterior walls were found a series of blocked channels placed at regular intervals. The purpose of this building is unclear but it presumably had some function concerned with water. In the southeast, near the modern road, work continued on the cult building and the church, as well as revealing various other buildings with functions connected to water.
Work also finally began in the cemetery to the west of the thermal complex, on the slopes of Çamaktepe, after partial clearing of trees in the area by the Forestry Department. Thirty tombs were discovered but the function of the eight ditches (1.0 to 2.3 m long and 1.0 to 1.6 m deep) previously observed could not be determined.
2004
In 2004 eighteen trenches were opened. In general, buildings were preserved to roof level and there were very rich metal finds. A stretch of 210 m of the decumanis has now been uncovered. To the south of it several buildings were identified, including exedra-type fountains. They date from the 2nd century AD and were used until Byzantine times.Small sondages around the site found two more ceramic kilns, making a total of eighteen for the site, and Byzantine remains and chapels. Underneath the excavation house was found an apsidal salon with eight-columned gallery. South of the gallery is a three-storey area where bronze medical implements were found.
In 2003-2004 the entire K1-A1 area was uncovered. The bath building contained a main pool and small pools next to it, and seven niches for statues. There was a very fine mosaic floor, as in the frigidarium to the south, and Corinthian capitals.
In 2004 395 coins were found, twelve gold and the rest silver and bronze, and sixty-six sculptural pieces.
Bibliography
Ahmet Yaraş, "Allianoi: chronique des fouilles de 2005", Anatolica Antiqua 14 (2006), 363-8Websites
The excavation websites are athttp://www.allianoi.org and http://assos.de/allianoi
Allianoi (İzmir)
Bergama'ya 18 km uzaklıkta bulunan bir kaplıca olan ve 200 x 300 m büyüklüğünde bir alan üzerinde yer alan bu Roma/Bizans yerleşkesi, Geç Helenistik Dönemde kurulmuş olmakla birlikte, kalıntıların büyük bölümü M.S. 1. yüzyılda Hadrian’ın hükümdarlığı döneminde gerçekleştirilen geniş kapsamlı bir yapılaşma faaliyetine tarihlendirilmektedir. 1998’den beri Trakya Üniversitesi’nden Ahmet Yaraş başkanlığında yürütülen kazı çalışmaları, İstanbul Üniversitesi, ODTÜ ve Bergama Müzesi’nden bir ekip tarafından gerçekleştirilmektedir. Ancak ziyaretçiler için bilgi panoları ile düzenlenen yerleşke, Yortan Barajı’nın suları altında kalacaktır. Sit alanında su yükselmeye başlamış olup, suyun derinliğinin 30 m seviyesine ulaşması beklenmektedir. Bu önemli sitin korunması amacıyla sürdürülen temsil çalışmalarının detaylarına kazı internet sitesinden ulaşılabilir.
2006
Kuzeydoğuda yapılan kazılar sonucu büyük revaklı yapının bir bölümü daha ortaya çıkarılmıştır. Odaların 8 m yüksekliğinde sağlam tonozlu tavanları ve hasar görmemiş taban mozaikleri vardır, ancak bunlar sualtında kalmaktadır. Doğusunda bir konut yerleşim bölgesi bulunan bu yapı, şehrin kuzey ucundaki anacaddenin yakınında konumlanan anıtsal bir yapının yerini almıştır. 2007 yılında kazılacak olan alanda, şimdiden umut verici olarak nitelendirilebilecek bir Hermes başı dahil çeşitli heykel parçalarına rastlanmıştır.Kilise bölgesinde üst tabaka ancak sığ biçimde korunabilmişse de, burada gizlenmiş bir grup altın sikkeye rastlanmıştır. Batıda açık kamusal bir alan olduğu düşünülen boşlukta büyük bir balık havuzu olduğu anlaşılmıştır; bu tesis, şeker hastalarına yönelik olarak yine bu alanda konumlanan sağlık merkezine ait olmalıdır.
Çakmaktepe yamaçlarındaki nekropol, M.Ö. 2. yüzyıl ile M.S. 3. yüzyıl arasında kullanılmıştır. Mezar buluntuları arasında cam şişeler, pişmiş toprak figürler ve mücevherler sayılabilir. Nekropolün yanında bir teras bulunduğu anlaşılmış olmakla birlikte, işlevi henüz belirsizdir.
Kazı çalışmalarında aralarında sikke, mermer heykel ve büyük ölçekli metal işlerinin yer aldığı çok sayıda buluntu ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca kaçak kazılar sonucu sitten büyük miktarda malzeme çalınmaktadır.
2005
2005 yılı çalışmaları Kuzey Termal Yapı Grubu’nda yoğunlaşmıştır. Bu yapı grubunun en etkileyici mekanı olan Oda K.1 A2 (Salle impériale) temizlenerek, mozaik döşemeler ortaya çıkarılmıştır. Kuzey duvarının batı ucunda, kuzeye yönünde devam eden tonozlu bir crytoporticusa ulaşan bir geçit bulunmuştur. Bu koridorun kuzey kısmı, 50 x 52 cm ölçülerinde (Sicilya modülü) kiremitle kaplı bir çatıyla örtülmüş, üstörtünün yağmur suyu drenaj sistemi de korunmuştur. 1993’te bir restorasyon çalışması sırasında Oda A3 ve A14 döşemelerine dökülen beton kaplama kaldırılarak, bu odalardaki mozaik döşemeler ortaya çıkarılmıştır.A2’nin kuzeyinde yer alan apsis-planlı küçük bir oda olan A13, bu yılın en önemli buluntuları arasındadır. 9,14 x 4,0 m boyutlarındaki mekanın içi tamamen yüzme havuzudur. Üstörtüsünü oluşturan tonoz geometrik desenler boyanarak bezenmiş ve duvarlar mermer kaplanmıştır. Duvarda basamaklı kare biçiminde küçük bir niş yer almakta ve apsisin kuzey tarafında iyi korunmuş bir dizi kanal bulunmaktadır.
Bu termal yapı grubunun batısında, 22,5 x 9,6 m boyutlarında bir iç avlusu bulunan büyük bir peristil planlı yapı yer almaktadır. Avlunun kuzey ve batısındaki odalar henüz kazılmamış olmakla birlikte, buluntular arasında yapının tıbbi bir işlevi olabileceğine işaret eden cerrahi aletleri ve mermer havanlar sayılabilir.
Yerleşkenin güney bölümünde 22,8 x 11,5 m boyutlarında bir yapı bulunmuştur. Dış duvarların kaidesinde, eşit aralıklarla yerleştirilmiş bir dizi tıkalı kanal bulunduğu izlenmiştir. Bu yapının işlevi henüz belirsiz olmakla birlikte suyla ilgili olduğu açıktır. Güneydoğuda, yeni yolun yakınındaki çalışmalar, kült yapısı ve kilise üzerinde devam etmiş ve yine aynı alanda suyla ilgili işleve sahip başka yapılar ortaya çıkarılmıştır.
Çevre ve Orman Müdürlüğü tarafından alanın kısmen ağaçlardan temizlenmesinin ardından, termal yapı grubunun batısında, Çamaktepe yamaçlarında yer alan mezarlıkta çalışmalara başlanmıştır. Otuz mezar bulunmuş ancak daha önce varlığı belirlenen (1,0-2,3 m uzunluğunda ve 1,0-1,6 m derinliğindeki) sekiz hendeğin işlevi anlaşılamamıştır.
2004
2004 yılında on sekiz açma kazılmıştır. Yapılar genel olarak üstörtü seviyesine kadar korunmuş olup, zengin metal buluntular elde edilmiştir. Decumanisin 210 m uzunluğunda bir parçası gün ışığına çıkarılmıştır. Bunun güneyinde, aralarında eksedralı çeşmelerin de yer aldığı bazı yapılar belirlenmiştir. M.S. 2. yüzyıla tarihlenen bu yapılar, Bizans Dönemine dek kullanılmıştır.Yerleşke çevresinde yapılan küçük sondajlar sonucu iki keramik fırını daha ortaya çıkarılmış ve böylece bulunan toplam fırın sayısı on sekize ulaşmıştır; bu çalışma sırasında ayrıca Bizans Dönemi kalıntıları ile şapellere rastlanmıştır. Kazı evinin altında apsis planlı bir salon ile sekiz sütunlu bir galeriden oluşan bir yapı kalıntısı bulunmuştur. Galerinin güneyinde yer alan üç-katlı kısımda tunç tıbbi aletler ortaya çıkarılmıştır.
2003-2004 yıllarında K1-A1 olarak tanımlanan bölümün tamamı kazılmıştır. Hamam bir büyük havuz ile etrafındaki daha küçük havuzlardan ve yedi heykel nişinden oluşmaktadır. Bu kısımda ve güneyde yer alan frigidariumda yüksek nitelikli bir işçiliğe sahip mozaik döşeme kalınılarına ve Korint düzeninde başlıklara rastlanmıştır.
Yine 2004’te 395 sikke ortaya çıkarılmıştır; bunların on ikisi altın, diğerleri gümüş ve bakırdır. Ayrıca altmış altı heykel parçası bulunmuştur.
Kaynakça
Ahmet Yaraş, "Allianoi: chronique des fouilles de 2005", Anatolica Antiqua 14 (2006), 363-8İnternet sitesi
Kazı internet siteleri http://www.allianoi.org ve http://assos.de/allianoi/ adreslerinde yer almaktadır.